❀ සඳමාලි වළකුඹුර ❀
රෝම අධිරාජ්‍යය එහි බලවත්ම අවධියේ, එහි සීමාවන් අප්‍රිකාවේ කාන්තාරයන් වල සිට එංගලන්තයේ උතුරු සීමාවන් දක්වා ඇදෙමින් තිබුනා...
රෝම අධිරාජ්‍යය එහි බලවත්ම අවධියේ, එහි සීමාවන් අප්‍රිකාවේ කාන්තාරයන් වල සිට එංගලන්තයේ උතුරු සීමාවන් දක්වා ඇදෙමින් තිබුනා. - - - ලෝක ජනගහනයෙන් හතරෙන් පංගුවක්ම ජීවත් වුනෙත් මැරුනේත් ‍සීසර්ගේ පාලනය යටතේ..
ක්‍රි.ව.180, එක් ශීත සෘතුවක, මාකස් ඔරේලියස් අධිරාජ්‍යයාගේ හමුදාවන් අවුරුදු 12ක් තිස්සේ ජර්මේනියාවේ ඇදුනු සටනක අවසානයට පැමිණ සිටියා.
- - - රෝම අධිරාජ්‍යයේ විජග්‍රහණය උදෙසා තව එක් බලකොටුවක් පමණක් ඉතිරි වී තිබුණා. එයින් පසු රෝම අධිරාජ්‍යය පුරාම සාමය රජයාවි
උතුමාණෙනි.
ජෙනරල්.
උතුමාණෙනි.
සිහින් නමුත් කෑදරයි. (ශක්තිමත් සහ අධිෂ්ඨානශීලීයි)
- තාම මොකුත් නැද්ද? - සලකුණක්වත් නෑ.
- කොච්චර වෙලාවක්ද ඔහු ගිහින්? - පැය දෙකකටත් ළඟයි.
උතුමාණෙනි, ඔවුන් සටන් කරයිද?
අපිට ඉක්මණටම දැනගන්න පුළුවන් වෙයි.
සෙබළුනි, මම අණකරනවා කැටපෝල් ඉදිරියට ගෙනයන්න.
- ඒවා පිළිවෙලකට නෑ. - ඒ පිළිවෙල හොඳයි.
- අශ්වාරෝහක හමුදාවට තියෙන අවදානම... - පිළිගන්නවා. එකඟයිද?
ඔවුන් එපා කියලයි කියන්නෙ.
මිනිස්සු දැනගෙන ඉන්න ඕන එයාලව යටත් කරගනිද්දි.
ඔයා එහෙමද, ක්වින්ටස්?
මම එහෙමද?
- ශක්තිය වගේම ගෞරවයත්. - ශක්තිය වගේම ගෞරවයත්.
මගේ සංඥාවට, අපායෙ බැමි මුදාහරින්න.
කැටපෝල් වලට බර පටවන්න.
පාබල සේනාව ඉදිරියට යවන්න සූදානම් කරන්න.
- දුනු විදිනන් සූදානම් වනු. - දුනු විදින්නනි!
- සූදානම්! - සූදානම්!
සහෝදරවරුනි!
- මැක්සිමස්! - මැක්සිමස්!
අදින් සති තුනකට පස්සෙ, මම අස්වනු නෙලමින් ඉඳීවි.
ඔයාල කොහෙ ඉඳීවිද කියල හිතාගන්න, ඒකත් එහෙමම වේවි.
පේලි රඳවාගෙන, මාත් එක්කම ඉන්න!
ඔයා තනියම කියලා ඔයාට හිතුනොත්,
හිරු රැස් වැටුනු තණ බිම් හරහා ඇවිදගෙන යනවා දැනුනොත්,
කලබල වෙන්න එපා.
ඔයා ස්වර්ගයෙ ඉන්නෙ, ඒ කියන්නෙ ඔයා දැනටමත් මියගිහින්!
සහෝදරයිනි,
මේ ජීවිතේදි අපි කරන දේවල්
සදාකාලිකව රැව් පිලිරැව්දේවි.
අදින්න!
හමුදාව සූදානම්, සර්!
දුනුවායනි, දල්වාගනු!
- දල්වගනු! - දල්වගනු!
දුනුවායනි, දුනු ඇදගන්න!
නිදහස් කරනු!
හොඳයි, මිනිසුනේ, සූදානම් වෙනු!
සීමාවන් රැකගන්න!
නිදහස් කරනු!
නැවත බර පටවනු!
සීමාවන් රැකගන්න!
- දුනු ඇදගනු! - නිදහස් කරනු!
මාත් සමඟම ඉන්න!
රෝමයට ජය!
ඔයා හිතනවද ඔහු ඇත්තටම මැරෙයි කියලා?
ඔහු මැරෙන්නෙ අවුරුදු 10ක් තිස්සෙ ඉඳලා.
ඔහු ඇත්තටම මැරෙන්නෙ නැත්නම්, අපිට එන්න කියන්නෑනෙ.
සමහර විට ඔහුට අපි නැතුව පාළු ඇති.
එතකොට සෙනෙට්වරුන්? එයාලව කැඳවන්න ඇත්තෙ...
ශාන්ත වෙන්න, කොමඩස්.
සති දෙකක් තිස්සෙ පාරෙ,
ඔයාගෙ තොරතෝංචියක් නැති කියවිල්ලට මගෙ හිස කකියනවා.
ඔහු ඔහුගෙ තීරණය අරන් ඉවරයි. ඔහු ඒක ප්‍රකාශයට පත්කරන්නයි යන්නෙ.
ඔහු මාව නම් කරාවි.
එහෙම වුනොත් මම කරන පළවෙනිම දේ තමයි...
තරඟ වලදි ඔහුට ගරු කරනවා ඔහුගේ රාජශ්‍රීයට දිනුම ලබා දීමෙන්.
මට නම් දැනට, මුලින්ම කරන්න ඕන උණුසුම් නෑමක් ලබාගන්න එක.
උතුමාණෙනි?
අපි දැනටමත් එතන ඉන්නෙ උතුමාණනි.
- උතුමාණෙනි. - අධිරාජෝත්තමයා කොහෙද?
ඔහු යුද පෙරමුණේ උතුමාණෙනි, ඔවුන් ගිහින් දැනට දවස් 19ක් වෙනවා.
තුවාල ලද්දවුන් තාමත් එනවා.
මගේ අශ්වයා.
ස්වාමීනී.
හාදුවක්?
ඔබගේ නිර්භීතභාවය නැවතත් ඔප්පු කරලා තියෙනවා මැක්සිමස්
අපි පතමු, අන්තිම වතාව වෙන්න කියලා.
යුද කරන්න තවත් අය ඉතුරු වෙලා නෑ උතුමාණෙනි.
හැම වෙලාවෙම යුදකරන්න කවුරු හරිම ඉන්නවා.
කොහොමද මම රෝමයේ විශිෂ්ටතම ජෙනරල්වරයාට ත්‍යාග ප්‍රදානය කරන්නෙ?
මට ඉඩදෙන්න ගෙදර යන්න.
ගෙදර.
ඔවුන් ඔබට උත්තමාචාර කරනවා සීසර්.
ඒ ඔබටයි මැක්සිමස්, ඔවුන් ඔබට ගරු කරනවා.
මට ඒක මගහැරුනද? මට යුද්ධය මගහැරුනද?
ඔබට යුද්ධය මගහැරුනා.
සුභපැතුම්, පියාණෙනි.
මට පුළුවන් හරකුන් 100ක් කැපකරන්න, ඔබගේ ජයග්‍රහණය වෙනුවෙන්.
හරකුන්ව තියාගන්න.
මැක්සිමස්ට උත්තමාචාරය දෙන්න. ඔහුයි යුද්ධය දිනුවෙ.
- ජෙනරල්. - උතුමාණෙනි.
රෝමය ඔබට ආචාර කරනවා. මම ඔබව වැළඳගත්තෙ සහෝදරයෙක් වගේ .
ගොඩාක් කාලෙකට පස්සෙ මගෙ පැරණි මිත්‍රයා.
උතුමාණෙනි.
මෙහෙන් පියාණෙනි, මගෙ අත ගන්න.
මම හිතන්නෙ දැන් මට යන්න කාලය හරි.
රෝමයේ තේජස වෙනුවෙන් ගොඩක් දේ කලා.
විශිෂ්ට යුද්ධයක්.
ජෙනරල්. තාම පණපිටින් ද?
තාමත්.
දෙවියන්ට හාස්‍යය පිළිබදවත් හැඟීමක් තිබිලා.
- දෙවියො ඔබට ආදරේ ඇති. - වැලරියස්.
ආපහු හේවා කඳවුරුවලට ද, ජෙනරල්? නැතිනම් රෝමයටද?
ගෙදර. මගේ බිරිඳ, මගෙ පුතා, මගෙ අස්වැන්න වෙතට.
මැක්සිමස් ගොවියා. මට තාමත් ඒක මවාගන්න අමාරුයි.
ඔයා දන්නවද කුණු, ලේ වලට වඩා ඉක්මණට සෝදල අරින්න පුළුවන්, ක්වින්ටස්.
- මේ ඉන්නෙ ඔහු. - උතුමාණෙනි.
සෙනට් සභික ගයස්, සෙනට් සභික ෆැල්කෝ.
ගයස්ගෙන් ප්‍රවේසම් වෙන්න. ඔහු ඔබේ කණට මී පැණි කියලා වසක් වක්කරාවි...
ඉතින් ඔයා අවදිවුන වෙලාවක ඔයා කියන්නෙ ''ජනරජය, ජනරජය, ජනරජය'' කියන එක විතරයි.
හොඳයි, ඇයි එහෙම නොවෙන්නෙ? රෝමය හොයාගත්තෙත් ජනරජයක් විදියට තමයි.
ඔව්, ජනරජයක සෙනෙට් සභාවට බලය ති‍යෙනවනෙ.
ඒත් ඇත්තටම සෙනෙට් සභික ගයස්ට නම් ඒකෙන් බලපෑමක් වෙලා නෑ.
ඔයා කොයි පැත්තෙද ජෙනරල්? අධිරාජ්‍යයාගෙද? සෙනෙට් සභාවෙද?
සෙබළෙකුට වාසිය තියෙනවා..
සතුරෙකුගෙ ඇස් දෙස කෙලින්ම බලන්න, සෙනෙට් සභිකයිනි...
හොඳයි, ලොකු හමුදාවක් ඔයාගෙ පිටුපසින් ඉද්දි ඔයා නිකම්ම දේශපාලනික වෙනවා.
මම ඔබට අනතුරු හගවනවා. මට පුළුවන් ඔයාලව බේරගන්න. සෙනෙට් සභිකයිනි.
මැක්සිමස්.
මට ඔයා වගෙ මිනිස්සුන්ව ඉස්සරහට ඕන කරනවා.
උතුමාණෙනි, මම කොහොමද ඔබට සේවය සපයන්නේ?
ඔබ දන්නවා, මොකක්ද අණ කළ යුත්තේ කියලා.
ඔයා ඔයාගෙ අණ දෙනවා, අනික් අය අණ පිළිපදිනවා, ඉතින් යුද්ධය දිනනවා.
නමුත් සෙනෙට් සභාවෙ ක්‍රමය රණ්ඩු සහිතයි, බොරු ප්‍රශංසා සහිතයි වගේම හොර වැඩත් වැඩියි.
මැක්සිමස්, මගේ මිත්‍රයා, අපි දේශපාලඥයන්ගෙන් රෝමය බේරාගත යුතුයි.
වෙලාව ආවම මට ඔබ ගැන විශ්වාසය තැබිය හැකිද?
උතුමාණෙනි, ඔබේ පියා මාව වගකීම් වලින් මුදවපු ගමන් ආපසු ගෙදර යන්නයි මගෙ කැමැත්ත.
ගෙදර? හොඳයි, ඊටත් වඩා හොඳ තැනක් තියෙනවද.
වැඩි පහසුවක් ගැන හිතන්න එපා. මම ඉක්මණටම ඔයාට කතා කරාවි.
ලුසිල්ලා මෙහෙ ඇවිත් ඉන්නෙ. ඔයා දන්නවද?
ඇයට ඔබව අමතක වෙලා නෑ.
දැන් ඉතින් ඔයානෙ මෙතන ශ්‍රේෂ්ටම මනුස්සයා.
ඔයා පිරිමියෙක් වෙලා ඉපදුනා නම්,
මොන වගේ සීසර් කෙනෙක් වේවිද ඔයා.
පියාණෙනි.
ඔයාට මීට වඩා ශක්තිමත් වෙන්න තිබුනා.
මට පුදුමයි, ඇයි ඔයා නිකම්ම?
ඔයා කියලා දුන්න විදියට තමයි මම හිටියෙ.
කොහොමද ඔයාලගෙ ගමන?
දුර වගේම අපහසු ගමනක්. මම මොකටද ආවෙ?
ඔයා මට උදව් කරන්න ඕන, ඔයාගෙ සහෝදරයත් සමඟ.
සහතිකෙන්ම.
ඔහු ඔබට ආදරෙයි, ඔහු හැමදාමත් එහෙමයි.
වගේම
වෙන කවරදාටවත් වඩා දැන් ඔහුට ඔබව ඕන.
දේශපාලනය ඇති.
අපි රඟපාමු, ඔයා ආදරණීය දියණියක්,
සහ මම ආදරණීය පියෙක් වගේ.
ඒක ලස්සන ප්‍රබන්ධයක් නේද?
සුභ උදෑසනක් ඔබට!
මට තව අශ්වයින් තුන්දෙනෙක් අවශ්‍යයි.
එකයි! දෙකයි! තුනයි!
හතරයි!
එකයි! දෙකයි!
ඔබ මාව හෙව්වද, සීසර්?
- සීසර්? - මට ආයෙමත් කියන්න, මැක්සිමස්.
ඇයි අපි මෙතන ඉන්නෙ?
අධිරාජ්‍යයේ ශ්‍රී විභූතිය උදෙසා, උතුමාණෙනි.
ඔව්.
ඔව්, මට මතකයි.
ඔබ ඒ සිතියම දැක්කද, මැක්සිමස්?
ඒ මම නිර්මාණය කරපු ලෝකෙ.
අවුරුදු 25ක් තිස්සෙ,
මම දිනුවා, ලේ වැගුරුවා, අධිරාජ්‍යය තව තවත් විහිදුවාගත්තා.
මම සීසර් වුනායින් පසුව, අවුරුදු 4යි යුද්ධ නැතුව හිටියෙ.
අවුරුදු 20න්ම 4ක් විතරයි සාමයෙන් හිටියෙ.
ඒත් මොකටද?
මම කඩුවක් ගෙනාවා විතරයි, වෙන මොකුත්ම නෑ.
සීසර්, ඔබගෙ ජීවිතේ...
කරුණාකරලා, කරුණාකරලා මට ඒක කියන්න එපා.
එන්න, කරුණාකරලා.
ඇවිත් වාඩිවෙන්න.
අපි කතාකරමු දැන්,
සරල මිනිස්සු වගේ.
හොඳයි, මැක්සිමස්.
කතා කරන්න.
මගෙ මිනිස්සු පන්දාහක් එලියෙ ශීතල මඩේ ඉන්නවා.
එතනින් තුන්දාහක පිරිසක් ඉන්නවා, මෙතනම ඇලිලා ගැලිලා ඉන්න.
කිසි දවසක මෙතන අත් නොහරින දෙ‍දාහක් ඉන්නවා.
ඒ මිනිස්සු සටන් කලේ, දිවි දුන්නෙ වැඩකට නැති දේකට කියල මම හිතන්නෙ නෑ.
ඔයා මොකක්ද ඒ ගැන හිතන්නෙ?
ඔවුන් සටන් කලේ ඔබ සහ රෝමය වෙනුවෙන්.
ඉතින් රෝමය කියන්නෙ මොකක්ද, මැක්සිමස්?
ලෝකෙ ඉතුරු හරිය මම ඇති තරම් දැකල තියෙනවා.
ඒ හැම තැනම කෲරයි, ප්‍රචණ්ඩයි වගේම අඳුරුයි. රෝමය තමයි ආලෝකය.
ඔයා තාමත් එතනට ගිහින් නැති වුනත්.
ඒකට වෙලා ති‍යෙන දේ ඔයා දැකල නැති වුනත්.
මම මැරෙන්නයි යන්නෙ, මැක්සිමස්.
මිනිහෙක් තමන්ගෙ අවසානය දකිද්දි,
එයාට දැනගන්න ඕනවෙනවා එයාගෙ ජීවිතේ අරමුණ මොකක්ද කියලා.
අනාගතයේදි මිනිස්සු මම ගැන මොනවා කතා කරාවිද?
මාව දාර්ශනිකයෙක් කියලා හිතාවිද?
රණශූරයෙක්?
කෲර පාලකයෙක්?
නැතිනම් රෝමය සැබෑ රෝමයක් බවට පත්කරපු අධිරාජ්‍යයෙක් කියලා හිතාවිද?
කාලෙකදි රෝමය කියන එක හීනයක් වෙලා තිබුනා.
ඔයාට ඒක මුමුණන්න විතරයි හැකියාව තිබුනෙ.
මිමිණීමකට වඩා දෙයක් වුනා නම්, ඔබව අතුරුදන් වෙනවා..
ඒ තරමටම දුර්වල වෙලා තිබුනෙ.
මම බයේ හිටියා ශීත සෘතුව පසුවෙනකල්වත් ඉන්න බැරිවෙයි කියලා.
මැක්සිමස්,
අපි දැන් මුමුණමු.
එකට, ඔබ සහ මම.
ඔබට පුතෙක් ඉන්නවා.
මට ඔබේ ගෙදර ගැන කියන්න.
මගෙ ගෙදර තියෙන්නෙ ටෘජිලෝ කඳු මුදුන් වල.
හරිම සරල තැනක්.
හිරුගෙන් උණුසුම් වුන රෝස පැහැති ගල් තියෙන තැනක්.
ගෙවත්ත, දවල් කාලයට ඖෂධීය සුවඳ හමනවා.
හවසට පිච්ච මල් සුවඳයි.
ගේට්ටුව ගාව විශාල පොප්ලර් ගස් තියෙනවා.
අත්තික්කා, ඇපල්, පෙයාස්.
පොළොව කළු පැහැතියි. මගෙ බිරිඳගෙ කෙස් වගේ.
දකුණු පල්ලමට වෙන්න මිදි තියෙනවා. උතුරින් ඔලිව් තියෙනවා.
කැලෑ පෝනියන් මගෙ ගෙදර ගාව සෙල්ලම් කරනවා. උන් මගෙ පුතාට සරදම් කරනවා.
ඔහුටත් උන්ගෙන් එකෙක් වෙන්න ඕනලු.
කවද්ද අන්තිමට ගෙදර හිටියෙ?
අවුරුදු දෙකක්, දවස් 264ක් වගෙම අද උදයේත්.
මට ඔබ ගැන ඊර්ෂ්‍යයි මැක්සිමස්. ඒක නියම ගෙදරක්.
සටනක් කරන්න වටිනවා.
තව එක රාජකාරියක් තියෙනවා...
ඔබ ගෙදර යන්න කලින් ඉටු කරන්න ඕන.
මම මොකක්ද කළයුත්තෙ, සීසර්?
මම මැරුණට පස්සෙ, ඔබ රෝමයේ ආරක්ෂකයා වෙන්න ඕන.
මම ඔබට, ඔබට විතරක්ම බලය පවරනවා,
රෝමයේ මිනිසුන් නැවතත් බලගන්වන්න,
එය අබලන් කරල තියෙන දූෂණය නවත්වන්න.
මවිසින් පිළිගන්වන මේ විශිෂ්ට ගෞරව පදවිය භාරගන්න ඔබ සූදානම් ද?
මගේ මුළු හදවතින්ම, නෑ.
මැක්සිමස්,
අන්න ඒ නිසාමයි ඒ ඔබම විය යුත‍්තේ.
ඒ කෙනා කවුරුහරි අධිපති කෙනෙක්, සෙනෙට් සභිකයෙක්,
ඒ වගේ, නගරය දන්න ‍කෙනෙක්, රෝමයේ දේශපාලනය වැටහෙන කෙනෙක් විය යුතුයි නේද?
ඒත් ඔයා ඇගේ දේශපාලනයෙන් දූෂිත වෙලා නැහැ.
- එතකොට කොමොඩස්? - කොමොඩස් ශක්තිමත් මිනිසෙක් නෙවෙයි.
ඔයා ඒක දන්නවා ඔයාගෙ තරුණ කාලෙ ඉඳන්ම.
කොමොඩස්ට පාලනය කරන්න බැහැ.
ඔහු පාලකයෙක් විය යුතුත් නැහැ.
ඔයයි මගෙ පුතා වෙන්න තිබුනෙ.
කොමොඩස් මගෙ තීරණයට එකඟ වෙයි.
ඔහු දන්නවා හමුදාව පක්ෂපාතී ඔබට කියලා.
මට වෙලාව අවශ්‍යයි උතුමාණෙනි.
හා.
හවස්වෙද්දි, මම හිතනවා ඔයා එකඟ වෙයි කියලා.
දැන් මගේ පුතා වගේ මාව වැළඳගන්න.
මේ නාකි මනුස්සයට තව පොරෝනයකුත් ගෙනත් දෙන්න.
- මගෙ තාත්ත‍ගෙ ප්‍රසාදය දැන් ඔබටයි. - ආර්යාවෙනි.
- හැමවෙලාවක්මත්ම නෙවෙයි. - ගොඩක් දේවල් වෙනස් වෙලා.
ගොඩක් දේවල්, හැමදේම නෙවෙයි.
මැක්සිමස්, නවතින්න.
මට ඔයාගෙ මුහුණ පෙන්වන්න.
- ඔයා කරදරයෙන් වගේ. - මට මගේ මිනිස්සු ගොඩක් නැතිවුනා.
මගෙ තාත්තට ඔයාගෙන් මොනවද ඕන වුනේ?
මම ගෙදර යන්න කලින් මට සුභ පතන්න.
ඔබ බොරු කියනවා.
මට පුළුවන් ඔයා බොරු කියද්දි අදුනගන්න, ඔයාට කවදාවත් හරියට බොරුවක් කියාගන්න බැහැ.
ඔයා හිතන දේ මට වැදගත් නෑ.
ඇත්ත.
ඔයාට කවදාවත් වැදගත් වුන් නෑ.
සෙබළෙකුට ජීවිතේ කියන දේ හරිම සරලයි.
ඔයා හිතන්නෙ මට හදවතක් නෑ කියලද?
මම හිතන්නෙ ඔයාට ජීවත්වෙලා ඉන්න දක්ෂතාවය තියෙනවා.
මැක්සිමස්, නවතින්න.
මාව ආයෙමත් දැක්කම ඔයාට ඒක ගොඩක් දැනුනද?
නෑ, මම යුද්ධයෙන් වෙහෙසට පත්වෙලා ඉන්නෙ.
මගේ පියා දුර්වල වෙලා ඉන්න එකට ඔයාට දුකයි නේද?
කොමොඩස් බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නෙ ඉදිරි දිනයකදි පියාණන් විසින් ඔහුගේ උරුමය ප්‍රකාශයට පත්කරයි කියලා.
ඔයා මගේ පියාණන්ට සේවය කලා වගේම මගේ සහෝදරයටත් සේවය කරනවද?
මම හැමවෙලාවෙම රෝමය වෙනුවෙන් සේවය කරනවා.
ඔයා දන්නවද,
මම යාඥා කරද්දි තවමත් ඔයාව මතක් කරනවා.
ඔව්, මම ‍යාඥා කරනවා.
ඔබේ ස්වාමියාගේ මරණය ගැන මට අහන්න ලැබුනා. ඒ ගැන මම ශෝක වෙනවා.
- ස්තූතියි. - මට අහන්න ලැබුනා ඔබට පුතෙක් ඉන්නවා කියලත්.
ඔව්, ලුසියස්.
ඔහුට ළඟදිම වයස 8ක් වෙයි.
මගෙ පුතාටත් 8කට ළඟයි.
ඔයාගෙ යාඥා වලට ස්තූතියි.
මුතුන් මිත්තනි, මට මඟ පෙන්වන්න.
ආශිර්වාදලත් මවුනි, මගේ අනාගතයට දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදය රැගෙන පැමිණෙන්න.
ආශිර්වාදලත් පියාණෙනි, මගේ බිරිඳත් දරුවත් රැකගන්න.
ඔවුන්ට පවසන්න, මම ජීවත්වෙන්නෙ නැවතත් ඔවුන් ළඟට පැමිණීමේ අරමුණින් බව.
මුතුන් මිත්තනි, මම ඔබට ගෞරව කරනවා...
වගේම ඔබ කියාදුන් උදාරත්වය මත ජීවත් වෙන්නත් මම උත්සහ කරනවා.
සිසරෝ.
උතුමාණෙනි,
කවදහරි ඔයාට දැනිලා තියෙනවද ඔබේ රාජකාරිය කිරීමට අපහසු බවක්.
සමහර වෙලාවට මම මට කරන්න ඕන දේවල් කරනවා.
අනිත් වෙලාවට, මට කරන්න වෙලා තියෙන දේවල් කරනවා.
අපිට කොහොමවත්ම ගෙදර යන්න ලැ‍බෙන එකක් නෑ.
රෝමය වෙනුවෙන් ඔබේ යුතුකම ඉටුකිරීමට ඔබ සූදානම් ද?
ඔව්, පියාණෙනි.
ඔබ අධිරාජ්‍යයා වන්නේ නෑ.
මොන නාකි පණ්ඩිතයෙක්වද මගෙ තැනට තෝරගත්තෙ?
මගේ බලය මැක්සිමස් වෙත පවරනවා,
විශ්වාසය මත,
නැවත වරක් සෙනෙට් සභාව පාලනය භාරගන්න සූදානම් වනතුරු.
රෝමය නැවතත් ජනරජයක් වේවි.
- මැක්සිමස්. - ඔව්.
මගේ තීරණයෙන් ඔබ කලකිරීමට පත්වුනාද?
ඔබ වරක් මට ලියා එවා තිබුනා,
ප්‍රධාන ගුණාංග සතරක් ගැන.
ප්‍රඥාව,
සාධාරණත්වය,
ධෛර්ය්‍යය,
සහ මිතාචාරය.
මම කියවපු විදියට නම්, මට ඒ කිසිම දෙයක් නැහැ.
ඒත් මම ගාව වෙනත් ගුණාංග තිබෙනවා, පියාණෙනි,
උසස් වීමේ ආශාව.
ඒ ගුණාංගය අපව විශිෂ්ටත්වය කරා මෙහෙයවනවා.
උපායශීලීත්වය, වීර්යය.
යුද්ධයට පමණක්ම නෙවෙයි, වීර්යයේ විවිධාකාර තියෙනවා.
බලවත් ඇල්ම මගෙ පවුලට මෙන්ම,
ඔබට.
ඒත් මගේ ඒ කිසිම ගුණාංගයක් ඔයාගෙ ලැයිස්තුවෙ තිබුණෙ නෑ.
ඉතින් ඔයාට මාව ඔයාගෙ පුතා විදියටවත් ඕන නැහැ.
කොමොඩස්,
ඔබ දුර යනවා වැඩියි.
මම දෙවියන්ගෙ පිහිට පැතුවා
ඔයාව සතුටු කරන විදියක් හොයන්න, ඔයාට මම ගැන අභිමානයක් ඇති කරන්න.
එක කාරුණික වදනක්,
එක වැළඳගැනීමක්,
මාව හයියෙන් අල්වාගෙන ඔයාගෙ පපුවට තද කරන්,
අවුරුදු දහස් ගාණකට මගෙ හදවත එළිය කරන්න තිබුනා.
මගේ මොන දේටද ඔයා ඔය තරම් මාව පිළිකුල් කරන්නෙ?
කොමොඩස්.
මට හැමදාම ඕන වුනේ,
ඔයා වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න, සීසර්.
- පියාණෙනි. - කොමොඩස්,
පුතෙක් විදියට ඔයාගෙ තියෙන වැරදි,
පියෙක් විදියට මගේ අසමර්ථවීමයි.
එන්න.
පියාණෙනි,
මට මේ ලෝකෙම විනාශ කරන්න පුළුවන්,
ඔයා මට ආදරය කළා නම්!
මැක්සිමස්, රජු ඔබව අපේක්ෂා කරනවා. හදිසියක්.
මාත් සමඟ පසුතැවෙන්න, සහෝදරයා.
අපගේ විශිෂ්ට වූ පියාණන් මියගියා.
කොහොමද ඔහු මැරුණෙ?
ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් කීවෙ ඒක වේදනාත්මක එකක් නොවේ කියලා.
නින්දෙදිමයි හුස්ම ගිහින් තියෙන්නෙ.
පියාණෙනි.
ඔබේ අධිරාජ්‍යයා ඔබේ පක්ෂපාතීත්වය බලාපොරොත්තු වෙනවා, මැක්සිමස්.
මගෙ අත ගන්න.
මම එය පිරිනමන්නෙ එක්වරයි.
ක්වින්ටස්.
සැරදේවා සීසර්!
මම සෙනෙට් මණ්ඩලයත් සමඟ කතා කළ යුතුයි. මට ඔවුනගේ අනුශාසනා අවශ්‍යයි.
- ගයස් සහ ‍ෆැල්කෝ අවදි කරන්න. - ගයස් සහ ෆැල්කෝ.
- කඩුව. - කඩුව.
මැක්සිමස්, ප්‍රවේසම් වෙන්න. ඒක ඥාණාන්විත නැහැ.
ඥාණාන්විත? රජතුමාව මරලා දාලා.
රජතුමාගෙ මරණය ස්වභාවිකයි.
- ඇයි ඔබ ආයුධ සන්නද්ධ වෙලා, ක්වින්ටස්? - ආරක්ෂකයිනි!
කරුණාකරලා සටන් කරන්න හදන්න එපා, මැක්සිමස්.
මට සමාවෙන්න. සීසර් අණකරලා ඉවරයි,
අලුයම තෙක් රැගෙන ගොස්,
මරණයට පමුණවන්න.
ක්වින්ටස්, බලන්න, මා‍ දෙස බලන්න!
පොරොන්දු වෙන්න, ඔයා මගෙ පවුල රැකගන්නවා කියලා.
ඔයාගෙ පවුල ඊළඟ ආත්මෙදි ඔයාට හමුවෙයි.
දණ ගහනවා.
ආශිර්වාදලත් පියාණෙනි, මගෙ බිරිඳවත්, පුතාවත් රැකගන්න.
ඔවුන්ට පවසන්න මම ජීවත් වුනේ ඔවුන් වෙනුවෙන්ම පමණයි කියලා.
අඩුම තරමේ මට පවිත්‍ර මරණයක්වත් දෙන්න.
සොල්දාදුවෙකුගේ මරණයක්!
හිම, සමහර වෙලාවට ඒවා කඩුව හිරකරනවා.
ප්‍රෙටෝරියන්!
කවදද ඔබ අවසන් වතාවට ගෙදර හිටියෙ?
අවුරුදු 2ක්, දවස් 264ක් සහ මේ උදෑසන.
ආශිර්වාදලත් පියාණෙනි, මගෙ බිරිඳවත්, පුතාවත් රැකගන්න.
ඔබ මට කියාදුන් උදාරත්වය සමගින් ජීවත්වන්න මම උත්සාහ කරනවා.
ඔවුන්ට පවසන්න, මම ජීවත් වෙන්නෙ ඔවුන් වෙනුවෙන් පමණයි කියලා.
...සියල්ලම දුහුවිල්ල සහ සුළග වෙනතුරු.
ඔවුන්ට පවසන්න, මම ජීවත් වෙන්නෙ ඔවුන් වෙනුවෙන් පමණයි කියලා.
සියල්ලම දුහුවිල්ල සහ සුළග වෙනතුරු.
තාත්තා!
මැරෙන්න එපා!
ඔබට නැවතත් ඔවුන් මුණගැසේවි.
තවම නැහැ.
එපා. ඔවුන් එය පිරිසිදු කරාවි. බලන් ඉන්න.
මැරෙන්න එපා.
ඔවුන් ඔබව සිංහයන්ට කන්න දමාවි.
අපිට වඩා උන්ව වටිනවා.
දැන් හොඳයිද?
පිරිසිදුයි. දැක්කද?
ප්‍රොක්සිමෝ, මගෙ පැරණි මිත්‍රයා!
ඔයා මෙහෙනම් හැම දවසක්ම සුභ දවසක්.
ඒත් අද තමා ඔයාගෙ වාසනාවන්තම දවස.
තමුසෙ මට විකුණපු ජිරාෆ්ලා, උන් එකට ඉන්නෙ නෑ.
උන් කකා ඇවිද ඇවිද ඉන්නවා, එකට ඉන්නෙ නෑ.
තමුසෙ මට විකාර ජිරාෆ්ල වගයක් දීලා තියෙන්නෙ.
- මට මගෙ සල්ලි ආපහු ඕන. - එහෙම කරන්න බෑ.
- මම ඔයාට විශේෂ ගාණක් දෙන්නම්. - මොනවටද?
මගේ අළුත්ම තොගය දැක්කද? එන්න, ඇවිත් බලන්න.
උන්ට සටන් කරන්න පුළුවන්ද? ඉස්සරහට තරඟයක් එනවා.
සමහරුන්ට සටන් කරන්න පුළුවන්. සමහරුන්ට පුළුවන් මැරෙන්න.
මම හිතන්නෙ ඔයාට ඒ දෙකම ඕන.
නැගිටිනවා.
මොනවද උඹ ගාව තියෙන්නෙ?
මම දඩයක්කාරයෙක්.
නෑ, මම ඌව ගෙනාවෙ කැන්තේජ් වල ලුණු ලේවායක ඉඳලා.
වාඩිවෙනවා.
මහ හමුදාවෙ ලකුණ.
- යුද සේවයෙන් පැන යන්නෙක්. - වෙන්න ඇති, කාටද ඕව වැඩක් තියෙන්නෙ?
ඔහු ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෙක්.
මම 1000කට හයක් ගන්නම්.
1000කට? නියුමිඩියන් කෙනෙක් විතරක් 2000කට වඩා වටිනවා.
මුන් වැදගැම්මකට නැති වහල්ලු.
ඒක තමයි විශේෂ ලක්ෂණය. එපා, එපා, එපා, ඉන්න! ඉන්න!
මට පුළුවන් හුවමාරු කරගන්න.
මම ඔයාට 2000ක් දෙන්නම්, 4000ක් දෙන්නම් සත්තුන්ට.
ඔක්කොම 5000ක් පැරණි මිත්‍රයා.
ඉක්මණට! කවදා වෙයිද මගෙ ගෙදරට යද්දි?
මම ප්‍රොක්සිමෝ.
ඊළඟ දවස් ටිකේ මම උඹලගෙ ළඟින්ම ඉන්නවා...
උඹලගෙ කාලකණ්ණි ජීවිත වල අන්තිම දවස් ටිකේ.
හරියට තොපේ අම්මලා තොපි කෑගහගෙන උපදිනකොට ළඟ හිටිය වගේ.
මම උඹල වෙනුවෙන් ලොකු ගාණක් ගෙවලා නෑ.
මම ඒ ටික ගෙව්වෙත් උඹලා මැරුණම මට ලාභයක් ලැබෙන නිසා.
උඹලා ඉපදෙද්දි උඹලගෙ අම්මලා උඹල ළඟ හිටියා වගේ,
උඹල මැරෙද්දි මම උඹල ගාව ඉන්නවා.
ඒ වගේම උඹලා මැරෙද්දි, මැරෙන්නෙ,
උඹලගෙ සංක්‍රාන්තිය සිද්ධවෙන්නෙ...
මල්ලව ශූරයෙක් විදියට,
මම ආචාර කරනවා උඹල‍ට.
රතු.
කහ.
හොඳයි.
- රතු. - රතු.
ස්පාඤ්ඤයා.
දැනට ඔය ඇති.
උගෙ වෙලාව එයි.
ඊළඟ.
ස්පාඤ්ඤයා.
ඇයි ඔබ සටන් නොකලේ?
අපි හැමෝටම සටන් කරන්න වෙනවා.
හොඳයි, ඒත් මම සටන් කරන් නෑ.
මම එතන සිටිය යුතු කෙනෙක් නෙවෙයි. මම ලේකම් කෙනෙක්. මම වචන ලියනවා,
වගේම භාෂා හතක් කතා කරනවා.
හොඳයි.
හෙට, ඔයාට පුළුවන් භාෂා හතෙන්ම කෑගහන්න.
සමහරවිට ලේකම් වෙන්න පුළුවන් නිදහස දිනාගන්න එකම කෙනා.
නිදහස?
මොනවද මම කරන්න ඕන?
ඔයා මල්ලව භූමියට ගිහින් මාව මරන්න.
ඔහුවත්,
අර නියුමිඩියන්වත්.
අර යුද්ධයෙන් පැනයන්නාවත්.
වගේම තව සියගාණක්ව.
ඉතින් මෙතන සටන් නැතිවුන දාකට ඔයා නිදහස්.
මට ඒක කරන්න බැහැ.
බෑ?
ඒත් මට පුළුවන්.
ඒක ඔබට දෙවියන්ගෙන් ලැබුන දෙයක්ද?
ඒක ඔවුන්ව කුපිත කරවනවා නේද?
දෙවියන් ඔබට කැමතියි.
රතු කියන්නෙ දෙවියන්ගෙ පාට.
අද ඔබට ඔවුන්ගෙ උදව් අවශ්‍ය වෙයි.
ප්‍රොක්සිමෝ!
තාමත් ජර්මන් එවුන්මද අරන් එන්නෙ?
ජනතාව කැමතියි ම්ලේච්ඡයන්ට.
ඊට අමතරව, ඌ මාව ධනවත් කරනවා.
අර නියුමිඩියන් මීට කලින් සටන් කරල තියෙනවද?
නෑ, මේ පළමු වතාව.
අර වහලා, සොල්දාදුවෙක්ද?
ඔහු ස්පාඤ්ඤයෙක්.
ඔහු නපුංසකයෙක් වෙන්නත් පුළුවන්, වලල්ල ඇතුලෙ මොනවා කරයිද දන්නෑ.
500ක් ඔට්ටුයි, නියුමිඩියන් වගේම ස්පාඤ්ඤයත් ඒක හරියට කරයි.
1000ක් ඔට්ටුයි, නියුමිඩියන් ඒක තනියෙන් කරයි.
ඔයා මට කියන්නෙ මගෙ මිනිස්සුන්ටම ඔට්ටු තියන්න කියලද?
ඒක ආචාර සම්පන්න නැහැ.
මම 2000ක් ඔට්ටුයි කීවොත්,
උඹලගෙන් සමහරු හිතන් ඉන්නවා ඇති සටන් කරන්නෙ නෑ කියලා,
තව සමහරු සටන් කරන්න බෑ කියලා.
ඔක්කොමලා ඔහොම කියනවා එතනට යනකල්.
අහන්න.
- මරන්න! මරන්න! මරන්න! - මරන්න! මරන්න! මරන්න!
මේක අනිත් මිනිහගෙ මසට තියල තද කරන්න,
එතකොට ඔවුන් ඔබට ආදරය කරාවි, ඔල්වරසන් දේවි.
එවිට ඔබත්,
ඔවුන්ට ආදරය කරන්න පටන් ගනීවි.
ඒ වෙනුවෙන්.
අවසානයේදි කොහොමත් අපි ඔක්කොම මැරුණු මිනිස්සු.
දුක හිතෙන දේ තමයි, ඒ කොහොමද කියල අපිට තෝරගන්න බැරි එක.
ඒත් අපිට තීරණය කරන්න පුළුවන් අවසාන අවස්ථාවට මුහුණ දෙන්නෙ කොහොමද කියලා.
අපිව මතක හිටින විදියට,
පිරිමි විදියට.
ඉක්මණට!
වමෙන්, පලිහ අරගන්න!
දකුණෙන්, කඩුව අරගන්න!
- මරන්න! මරන්න! මරන්න! - මරන්න! මරන්න! මරන්න!
උන්ව වෙන් කරන්න, රතුයි කහයි බැගින්.
ඊළඟ.
යනවා!
පැහැරගත්ත එකා!
- යනව යන්න! - උඹට බෑ අපිව පාලනය කරන්න, කොමොඩස්!
ඔහු රෝමයට ඇතුල් වෙන්නෙ විජයග්‍රාහී වීරයෙක් වගේ. ඒත් මොනවද ඔහු ජයග්‍රහණය කලේ?
ඔහුට කාලය දෙන්න, ග්‍රැකස්. ඔහු තවම තරුණයි.
මම හිතන්නෙ ඔහු හොඳට කරයි.
රෝමය වෙනුවෙන්ද? ඔයා වෙනුවෙන්ද?
ඔයාගෙ අම්ම ළගට යන්න ලුසියස්. එයා ඒකට කැමතියි.
- ලුසියස්! - අම්මා!
සැරදේවා, සීසර්.
සෙනෙට් සභිකයිනි.
රෝමයේ නව අධිරාජ්‍යන්ට රෝමයේ උත්තමාචාරය පිළිගන්න.
ඔබට ලෙන්ගතු යටත්වැසියන් ලෙස අපි ඔබව පිළිගන්නවා, උතුමාණෙනි.
ස්තූතියි ෆැල්කෝ.
ඒ වගෙම ලෙන්ගතු යටත්කම ගොඩක් මිල අධික නැතුව ඇති කියලා මම හිතනවා.
- සීසර්. - ග්‍රැකස්.
රෝමයේ ඔබේ පැමිණීම ගැන ප්‍රීතියෙන් උත්සව පවත්වනවා, සීසර්.
ඒත් ඊට වඩා ඔබේ අවධානය යෙදවිය යුතු කාරණා කිහිපයක් තිබෙනවා.
අවධානය, කරුණාකරලා, අවධානය‍ යොමු කරන්න.
ඔබගේ දැනගැනීම පිණිස, සීසර්,
සෙනෙට් සභාව කෙටුම්පත් මාලාවක් සම්පාදනය කරල තියෙනවා
නගරයේ ගොඩක් ප්‍රශ්න වලය විසඳුම් සෙවීම ආරම්භ කරන්න,
ග්‍රීසියෙ මූලික සනීපාරක්ෂාවෙන් පටන්ගමු,
දැනටමත් ව්‍යාප්ත වෙන වසංගතය නවතාදමමින්.
ඉතින් සීසර්...
ඔයාට පේනවා නේද ග්‍රැකස්?
ඒක තමයි ලොකුම ප්‍රශ්නය, නේද?
මගේ පියාණන් අධ්‍යයනය කරන්න මුළු කාලයම වැය කලා.
එයාගෙ දර්ශනය, අධ්‍යාපන පොතුත් එක්ක.
ඔහුගෙ මුළු කාලයම ගතකලේ සෙනෙට් සභාවෙන් ගේන ලියුම් කියවන්න.
ඉතින් ඒ අතරෙ, එයාට මිනිසුන්ව අමතක වුනා.
උතුමාණෙනි, සෙනෙට් සභාව කියන්නෙ මිනිසුන් තමයි.
මිනිසුන් අතරින්ම තෝරගත් නියෝජිතයින් පිරිසක් ඔවුන් වෙනුවෙන් කතා කරන්න.
මට නම් සැකයි, ඔයා කනතරම් අනිත් මිනිස්සු කනවද කියලා ග්‍රැකස්.
ගයස්ට තරම් කදිම ගැහැණු අනිත් අයට ඉන්නවද කියලා.
මට හිතෙන්නෙ මගෙ මිනිස්සුන්ව මට තේරෙනවා.
සීසර් හොඳ කෙනෙක් නම් අපිට උගන්වන්න,
ඔයාගෙ පුළුල් අත්දැකීම් තුලින්.
මම ඒකට කියන්නෙ ආදරය කියලා.
මම ඔවුන්ගෙ පියාණන්. මිනිසුන් මගේ දරුවන්.
මම ඔවුන් මගේ පපුවට තුරුල් කරගන්නවා තදින්.
ඔබ කවදාහරි වසංගතයෙන් මිය යමින් ඉන්න කෙනෙක්ව වැළඳගෙන තියේද උතුමාණෙනි?
නෑ, එත් ඔබ මට ආයෙමත් බාධා කළොත්,
මම සහතික වෙනවා ඔබ ඒක කරයි.
සෙනෙට් සභිකයිනි, මගේ සහෝදරයට වෙහෙසයි.
ඔයාලගෙ ලැයිස්තුව මට දෙන්න. රෝමය ඉල්ලන හැමදෙයක්ම සීසර් කරයි.
ආර්යාවෙනි, හැමවෙලාවෙම වගේ ඔබේ සුලු අතපෙවීමක් වුනත් අපිට අණ කරනවා කීකරු වෙන්න.
උන් කවුද මට උගන්වන්න?
කොමොඩස්, සෙනෙට් සභාවට වැඩක් තිබෙනවා කරන්න.
මොන වැඩක්ද? උන් කරන්නෙ කියවන එක විතරයි.
ඔයයි, මමයි, රෝමයයි විතරක් තිබ්බම ඇති.
ඒක හිතන්නවත් එපා. සෙනෙට් සභාව හැමදාමත් තිබුනා.
රෝමය වෙනස් වෙලා.
අධිරාජ්‍යයක් පාලනය කරන්න ඕන අධිරාජ්‍යයෙක්...
ඇත්තෙන්ම මිනිසුන්ට දෙන්න එයාලගෙ...
රැවටිල්ල?
පුරුද්ද.
මගේ පියාණන් යුදවැදුනේ ම්ලේච්ඡයන්ට එරෙහිව.
ඔහු දැනන් හිටියා ඒකෙන් ලැබුන දෙයක් නෑ කියලා. ඒත් මිනිස්සු ඔහුට ආදරය කලා.
මිනිස්සු හැමදාමත් කැමතියි ජයග්‍රහණයන්ට.
ඇයි? ඔවුන් යුද්ධ දැකලා නෑ.
ඇයි ඔවුන් ජර්මේනියාව ගැන තකන්නෙ?
ඔවුන් රෝමයේ ශ්‍රේෂ්ටත්වය ගැන හිතනවා.
''රෝමයේ ශ්‍රේෂ්ටත්වය''
හොඳයි, ඒක මොකක්ද?
ඒක අදහසක්. ශ්‍රේෂ්ටත්වය.
- ශ්‍රේෂ්ටත්වය කියන්නෙ දැක්මක්. - හරියටම හරි, දැක්මක්.
ඔයාට පේන්නැද්ද ලුසිල්ලා?
මම රෝමයේ මිනිසුන්ට දැක්මක් දෙන්න යන්නෙ, ඔවුන් ඒ නිසා මට ආදරය කරයි.
එතකොට අර නීරස බණ කියවන නාකි මිනිහව ඔවුන්ට නිකම්ම අමතක වෙලා යයි.
මම මිනිසුන්ට දෙනවා ඔවුන්ගෙ ජීවිත ගැන ශ්‍රේෂ්ට දැක්මක්.
සුදු සහ රතු වයින් ඔබේ සතුට වෙනුවෙන් පානය කිරීමට!
තරඟ.
දවස් එකසිය පනහක්, තරඟ.
ඔහු මම හිතුවට වඩා දක්ෂයි.
දක්ෂයි? මුලු රෝමයම ඔහුට හිනාවෙනවා ඇති.
ඔවුන් රෝම අධිරාජ්‍යයාට බයක් නැත්නම්.
භීතිය සහ විස්මය. බලගතු සම්බන්ධයක්.
ඔයා ඇත්තටම හිතනවද ඒකෙන් මිනිසුන්ව නොමග යවන්න පුළුවන් වෙයි කියලා?
මම හිතන්නෙ ඔහු රෝමය මොකක්ද කියල දන්නවා. රෝමය කියන්නෙ අසංවරකම.
ඔවුන්ට මායාවක් පෙන්වන්න, එයින් ඔවුන් උමතු වේවි.
ඔවුන්ගෙ නිදහස නැතිකරන්න, ඒත් ඔවුන් ‍බෙරිහන් දෙයි.
රෝමයේ හදවත සෙනෙට් සභාවෙ කිරිගරුඩ නෙවෙයි.
රඟමඩලෙ වැල්ලයි.
ඔහු ඔවුන්ට මරණය රැගෙන ඒවි,
ඔවුන් ඒකට ආදරය කරයි.
ඔයාලා කරන්නෙ මරනවා, මරනවා, මරනවා.
මිනිස්සුන්ට ඕන මස්වැද්දෙක්ව නෙවේ. ඔවුන්ට ඕන වීරයෙක්ව.
අපිට ඕන ඔවුන්ව නැවත ගෙන්වගන්න.
ඉතින් උන්ව කෑලිවලට කපලා විතරක් මදි. මතක තියාගන්න, උඹ විනෝද ක්‍රීඩකයෙක්!
ස්පාඤ්ඤයා!
ඉතින් විනෝදවෙයන්!
උඹලා විනෝද වුනාද? උඹලා විනෝද වුනාද?
ඒකට නෙවෙයිද උඹලා ආවෙ?
ස්පාඤ්ඤයා! ස්පාඤ්ඤයා! ස්පාඤ්ඤයා!
- ස්පාඤ්ඤයා! ස්පාඤ්ඤයා! ස්පාඤ්ඤයා! - ස්පාඤ්ඤයා! ස්පාඤ්ඤයා! ස්පාඤ්ඤයා!
මොනවද උඹට ඕන?
කෙල්ලක්?
කොල්ලෙක්?
- මාව හෙව්වද? - ඔව් හෙව්වා..
උඹ හොඳයි ස්පාඤ්ඤයා, ඒත් උඹ එච්චරම හොඳ නෑ.
උඹට ඔයිට වඩා විශිෂ්ට වෙන්න තිබුනා.
මට අණ කරන්නෙ මරන්න, ඉතින් මම මරනවා. එච්චරයි.
ඒක මේ ප්‍රදේශයට ඇති. නමුත් රෝමයට මදි.
තරුණ අධිරාජ්‍යයා පිලියෙල කරල තියෙනවා දර්ශන මාලාවක්.
ඔහුගෙ පියා මාකස් ඔරෙලියස්ව අනුස්මරණය කරන්න.
මට නම් ඒක විහිළුවක් වගේ,
මාකස් ඔරෙලියස් වගේ ඥානවන්ත,
හැමදේම දන්න මාකස් ඔරෙලියස් අපිව නවත්තලා දැම්මා.
අන්තිමේදි, අවුරුදු 5ක් තිස්සෙ ජීවත් වෙන්න නොවිදිනා දුක් විඳලා
ජරා ජීර්ණ වුන ගම් වල ඉඳලා,
අන්තිමට අපිට උරුම තැනට අපි යනවා.
රඟමඩලට.
රඟමඩල ඔයා දකින්නම ඕන තැනක්, ස්පාඤ්ඤයො.
රෝමාන්කාරයො පනස්දාහක්,
උඹේ කඩුවෙ හැම චලනයක්ම බලන් ඉන්නවා,
කොයි චලනයෙන්ද මරණයක් වෙන්නෙ කියලා.
පහරදෙන්න කලින් නිශ්ශබ්දතාවය වගේම ඊටපස්සෙ ඝෝෂාව.
ඒක වැඩිවෙනවා. හොඳටම වැඩිවෙනවා,
කුණාටුවක් වගේ.
හරියට ඔයා ගිගුරුම් දීමට අධිපති දෙවියන් වගේ.
- ඔයා මල්ලවශූරයෙක්ද? - ඔව්, ඉස්සර.
ඔයා නිදහස දිනාගත්තද?
ගොඩක් කාලෙකට කලින්, අධිරාජ්‍යයා..
මට රූඩියස් එකක් ප්‍රදානය කලා.
ඒක දැවමය කඩුවක්.
ඔබේ නිදහසේ සංකේතය.
ඔහු මගේ උරහිස ස්පර්ශ කලා, මට නිදහස ලැබුනා.
ඔබ මාකස් ඔරෙලියස්ව දැන සිටියාද?
මම ඔහුව දැනසිටියා කීවෙ නෑ. මම කීවෙ වරක් මගෙ උරහිස ස්පර්ශ කලා කියලා.
ඔයා ඇහුවනෙ මට මොනවද ඕන කියලා.
මටත් ඕන අධිරාජ්‍යයා ඉදිරියට යන්න,
ඔයා වගේ.
එහෙනම් අහගන්න. මගෙන් ඉගෙන ගන්න.
මම හොඳම කෙනා නෙවෙයි මොකද මම ඉක්මණින්ම මරනවා.
මම හොඳම කෙනා වුනේ මිනිස්සු මට කැමති වුන නිසා.
මිනිසුන්ව දිනාගන්න, එතකොට ඔයාට පුළුවන් නිදහස දිනාගන්න.
මම මිනිසුන්ව දිනාගන්නම්.
මම ඔවුන් කවදාවත් දැකල නැති දෙයක් ඔවුන්ට දෙන්නම්.
එහෙනම් ස්පාඤ්ඤයා, අපිට එකටම රෝමයට යන්න පුළුවන්.
වගෙම කෲර වික්‍රමයක් අත්විදින්න පුලුවන්.
ඒ වගෙම හොඳ වේශ්‍යාවක් අපිට කිරි පොවයි...
අපි හොඳට මහත් වෙලා සතුටු වෙනකල් තවත් කිරි බොන්න බැරි තරම්.
ඊට පස්සෙ,
මිනිස්සු ඇති තරම් මැරුණට පස්සෙ,
ඔයා ඔයාගෙ නිදහස දිනාගන්න පුළුවන් වෙයි.
මෙන්න, මේක පාවිච්චි කරන්න.
අර කොහේහරි තැනක, මගේ රට තියෙනවා.
මගෙ ගෙදර.
මගෙ බිරිඳ ආහාර පිසිනවා ඇති.
මගෙ දුව ග‍‍ගෙන් වතුර ගේනවා ඇති.
මට ආයෙ ඔවුන්ව දකින්න ලැබේවිද?
නෑ, මම හිතන්නෙ.
ඔයා විශ්වාස කරනවද ඔයා මැරුණට පස්සෙ ඔවුන්ව දකින්න ලැබෙයි කියලා.
මම නම් එහෙම හිතනවා.
ඉතින් එහෙනම්, මට ඉක්මණ‍ට මැරෙන්න ඕන.
ඔවුන් තව ගොඩක් කල් ජීවත් වේවි.
මට බලන් ඉන්න වේවි ගොඩක් කල්.
ඉතින් ඔයා ඉන්නවා නේද?
අනිවාර්යෙන්ම.
බලන්න,
මගෙ බිරිඳ, මගෙ පුතා,
දැනටමත් මම එනකල් බලන් ඉන්නෙ.
ඔබට ඔවුන්ව මුණගැහෙයි, නමුත් දැන්ම නෙවෙයි.
දැන්ම නෙවෙයි.
- නැත්නම්... - දැන්ම නෙවෙයි.
දැන්ම නෙවෙයි.
මේ ඉන්නෙ ඔහු.
එලියට.
එනවා, එලියට එනවා!
නැවත දැකීම සතුටක්, පැරණි මිත්‍රයා.
මට වාසනාව ගේන්න.
ඒ වගේ දෙයක් මීට කලින් දැකල තියෙනවද?
මම හිතන් හිටියෙ නෑ මිනිසුන්ට ඒවගේ දේවල් හදන්න පුළුවන් කියලා.
මිනිසුන්ව දිනන්න.
ඇතුලට යනවා, ඉක්මනට.
ඇතුලට!
ඔහුට ආදරේ ලැබෙන නිසා ඔහු හොඳට නිදාගන්නවා.
එන්න සහෝදරයා, ප්‍රමාද වෙලා.
මම රෝමය ආශ්චර්යමත් කරනවා කාලාන්තරයකට.
ග්‍රැකස් සහ ඔහුගෙ යහලුවන්ට නොතේරෙන දේ එයයි.
මගේ අපේක්ෂාවන් මගෙ ඔලුව කෑලි වලට කඩනවා.
කොමොඩස්, මේ ශක්තිජනකය පානය කරන්න.
මම හිතන්නෙ කාලය හරි දැන්...
මම සෙනෙට් සභාව විසුරුවා හරින එක ප්‍රකාශ කරන්න.
මගෙ පියාණන්ට ගෞරව කිරීම සමරන්න.
ඔයා හිතනවද මම එහෙම කරන්න ඕන කියලා?
මිනිස්සු ඒකට සූදානම් ද?
මම හිතන්නෙ ඔයාට දැන් විවේකයක් අවශ්‍යයි කියලා.
ඔයා මාත් එක්ක ඉන්නවද?
තාමත් අඳුරට බයයිද සහෝදරයා?
තාමත්.
හැමවෙලාවෙමත්
- අද රෑ මාත් එක්ක ඉන්න. - ඔයා දන්නවා මම ඉන්නෑ.
එහෙනම් මාව සිපගන්න.
නිදාගන්න සහෝදරයා.
අඳ ගොළු සේවකයන් ඉන්න නිසා
තව ටික කලක් මම ජීවත් වෙයි කියලා සහතිකයි.
ඔවුන් දැන් විද්වතුන්ව අත්අඩංගුවට ගන්නවා.
භය නැතිව කතා කරන. උපහාස රචකයින් සහ වාර්තාකාරයින්ව වගේම..
ගණිතඥයන්ව පවා.
ඔක්කොම දේවල් රඟමඩලේ පෝෂණයට.
සෙනෙට් සභාව යුධ නීතිය අනුමත කරන්නෙ නැහැ.
අධිරාජ්‍යයාගෙ ආරක්ෂකයින් තමයි ත්‍රස්තවාදය පතුරවන්නෙ.
අඳුර වැටුනට පසුව එළියට යන්නත් මම නම් බයයි.
ඔයා ගොඩක් බය වෙන්න ඕන දවල් කාලයේ ඔයා කරන දේවල් ගැන.
සෙනෙට් සභාවෙ, අර ෆැල්කෝ මෙහෙයවන ඔත්තුකාරයො ගොඩක් ඉන්නවා.
මොකක්ද එයාට ඕන වෙලා තියෙන්නෙ? ඒක තමයි මට තියෙන ප්‍රශ්නෙ.
ඔහු විශිෂ්ට ලෙස සැලසුම් කරමින් දවස් ගත කරනවා..
ඔබේ පියාණන්ට ගෞරව කරන්න.
ඔහු රජයේ මූලික කටයුතු පවා නොසලකා හරිනවා.
ඉතින් මොනවද ඔහු සැලසුම් කරන්නෙ?
කොහෙන්ද ඒවට වියදම්?
මේ දෛනික තරඟවලින් වාසියක් නැහැ. අපිට අලුතෙන් බදුත් නැහැනෙ.
අනාගතය.
අනාගතය ඒවට ගෙවයි.
ඔහු ධාන්‍ය සංචිතය විකුණන්න පටන් අරන්.
ඒක වෙන්න බැරි දෙයක්.
ඔහු රෝමයේ ධාන්‍ය සංචිතය විකුණනවා.
අවුරුදු 2කින් මිනිස්සු සාගින්නෙන් මැරිලා යාවි.
මම හිතන්නෙ ඔවුන් තරඟ රසවිඳිනවා.
මොකද ළඟදිම ඔවුන් නිසාම ඔවුන් මැරෙනවා.
- Rome must know this. - And how?
ඔහු සෙනෙට් සභාවත් විසුරුවන්නයි යන්නෙ.
පසුතැවෙන්න සිද්ධවෙන්න කලින් එයාලට කියන්නෙ කව්ද ග්‍රැකස්, ඔයාද?
ඔයයි, ගයස්.
ඔයා සෙනෙට් සභාවෙදි කතා කරනවද,
මගෙ සහෝදරයව ප්‍රතික්ෂේප කරලා.
ඊට පස්සෙ ඔයාගෙ පවු‍ලෙ අයව සංග්‍රාම භූමියෙදි තමයි දකින්න වෙන්නෙ.
කවුද බය නැත්තෙ?
මම හැමදාමත් සිරගෙයක ජීවත්වෙන්නෙ..
මගෙ පුතා අධිරාජ්‍යයේ උරුමක්කාරයා නිසා.
ඔහු මැරෙන්න ඕන.
ක්වින්ටස්, අධිරාජ්‍ය ආරක්ෂකයින් ඔහුව බේරගනියි.
නෑ, ඔළුවම කපලා දැම්මම නයාට දගලන්න බැහැ.
ලුසිල්ලා, ගයස් හරි.
අධිරාජ්‍ය ආරක්ෂකයින්ව බලරහිත කරනකල් අපිට කිසිම දෙයක් කරන්න බැහැ.
එතකොට අපි ‍මොකුත්ම කරන්නෙ නැහැ?
නෑ දරුවා, අපි උපදෙස් දෙනවා.
අපි සූදානම් වෙනවා.
මිනිස්සු ඔහුව අනුගමනය කරන තාක් කල්, අපි කතා කලාට වැඩක් නැහැ.
අපි නිකම් හුළග වගේ.
ඒත් ඔහු සතුරන් ඇති කරගත්ත දවසක,
මිතුරන්ට වඩා සතුරන් වැඩි කරගත්ත දවසක...
අන්න එදාට අපි ක්‍රියාත්මක වෙනවා.
අපි පහර දෙනවා.
ඒත් එතකල්,
අපි හීලෑ විදියට ඉන්න ඕන.
යටහත් වෙලා ඉන්න ඕන.
ඒ වගේම අපි ද්‍රෝහියො.
එන්න!
හොඳයි, ඔය ඇති.
අධිරාජ්‍යයාට ඕන සටන්.
ඒත් මට ඕන නැහැ මගෙ හොඳම සටන්කරුවන් නැති කරගන්න.
ජනතාවට ඕන සටන්, ඒ නිසා අධිරාජ්‍යයාට ඕන ඔවුන්ට සටන් දෙන්න.
- ඔයා දැක්කනෙ කැන්තේජ් වල සටන. - කැන්තේජ් වල සමූලඝාතනය
හොඳයි, ඇයි ඔයා හිර ගෙදරට ගිහින්..
ඔක්කොම හිඟන්නොයි, හොරු ටිකයි ගන්නෙ නැත්තෙ?
අපි ඒකත් කලා.
ඔයාට හොඳම මල්ලවශූරයො ටික ඕන නම්...
අධිරාජ්‍යය පුරාම ඉන්න..
මට දෙගුණයක් ගෙවන්න ඕන.
ඔයාට ඔයාගෙ කොන්ත්‍රාත් ගාස්තු ලැබේවි, නැතිනම් කොන්ත්‍රාත්තුව අවලංගු වේවි.
ඔයා ඒකට කැමති නැද්ද?
ඊළගට ඔයා ආව ජරා තැනටම ආපහු බඩගාන්න පුළුවන්.
කැසියස් කරුණාකරලා, ඔයාට පුළුවන් අපිව නිදහස් කරන්න.
මල්ලවශූරයා, ඔවුන් ස්පාඤ්ඤයා කියන්නෙ ඔබටද?
ඔව්.
ඔවුන් කීවෙ ඔබ යෝධයෙක් කියලා.
ඔවුන් කිව්වෙ ඔයාට එක අතකින් මාස්ගෙ (යුද්ධයට අධිපති දෙවියන්) ඔලු කට්ට කුඩු කරන්න පුළුවන් කියලා.
මාස්ගෙ? බෑ.
කොල්ලෙක්ගෙ.
- ස්පාඤ්ඤයෙ ඉන්නෙ හොඳම අශ්වයොද? - ගොඩක් එවුන් හොඳයි.
මේ ආජෙන්ටෝ, මේ ස්කැන්ටෝ.
ඒ මගෙ අශ්වයො.
උන්ව මගෙන් අරගත්තා.
ස්පාඤ්ඤයා, මම ඔයාට කැමතියි. මම ඔයාට ජයඝෝෂා කරනවා.
- ඔවුන් ඔයාට තරඟ නරඹන්න දෙනවද? - මගෙ මාමා කියනවා ඒකෙන් මාව ශක්තිමත් වෙනවලු.
- මොකක්ද ඔයාගෙ තාත්තා ඒ ගැන කියන්නෙ? - මගෙ තාත්තා මියගිහින්.
ලුසියස් ස්වාමිනී, වෙලාව හරි.
මට යන්න වෙනවා.
ඔයාගෙ නම ලුසියස්?
ලුසියස් වර්යස්, මගෙ තාත්තට පසුව.
හෙමින්!
- ක්ලෝඩියස්! - ඔව්?
- තව පලිහ ඕන! - හරි.
අධිරාජ්‍යයා ඇතුල්වෙද්දිම උඹලගෙ ආයුධ ඔසවලා ඔහුට ආචාර කරපන්.
ඊට පස්සෙ එකටම කියපල්ලා..
අධිරාජ්‍යයාගෙ මුහුණ බලාගෙන, ඔහුට පිටුපාන්න එපා.
යන්න, ගිහින් ගෞරවයක් සහිතව මැරෙන්න.
බලවත් සීසර්, සැරදේවා!
- සීසර්! සීසර්! සීසර්! සීසර්! - සීසර්! සීසර්! සීසර්! සීසර්!
- මැරෙන්න යන අපි ඔබට ආචාර කරනවා! - මැරෙන්න යන අපි ඔබට ආචාර කරනවා!
අද දවසේ
අපි නැවතත් පුරාතනය පවිත්‍රත්වයට පැමිණවීමේ...
දෙවන ප්‍රතිනිර්මාණය ඔබ වෙත රැගෙන ඒමට..
ප්‍රබල වූ කැන්තේජයේ.
සාමා හි නිසරු බිම් වල
පරාජය කල නොහැකි හමුදාවන් සිටියා..
ම්ලේච්ඡ හැනිබල්වරුන්ගෙ.
රෞද්‍ර කුලී හේවායො සහ රණශූරයො...
හැම රුදුරු ජාතියකින්ම,
අනුකම්පා විරහිත විනාශයක් කරලා,
විජයග්‍රහණය කලා.
අධිරාජ්‍යයා සතුටුයි ඔබට ලබාදෙන්න...
ඒ ම්ලේච්ඡයින් රැල!
මෙතන කවුරුවත් යුද හමුදාවෙ ඉදල ති‍යෙනවද?
ඔව්, මම වින‍්ඩබෝනා වලදි ඔබට සේවය කලා.
ඔබ මට උදව් කරන්න.
මේ ගේට්ටුවලින් මොකක් එලියට ආවත්,
අපි එකට වැඩ කලොත් අපිට අවස්ථාව තියෙනවා දිවි රැකගන්න.
ඔබලට තේරුණාද?
අපි එකා වගේ හිටියොත්, අපි බේරෙයි.
අධිරාජ්‍යයා සතුටුයි ගෙන්වන්න, හමුදාවේ..
ස්කිපියෝ ඇෆ්රිකානුස්!
මරණය උදෙසා!
- මරන්න! මරන්න! මරන්න! මරන්න! - මරන්න! මරන්න! මරන්න! මරන්න!
ළගින් ඉන්න.
එකටම ඉන්න.
ළගින් ඉන්න. සිරස් පේළි වලට කැඩෙන්න.
ඔයාට අවස්ථාවක් නෑ.
පළිහ වලින් වහගන්න. එකා වගේ ඉන්න.
නවතින්න!
නවතින්න! එක්කෙනෙක් වගේ!
නියමයි.
නවතින්න, පහතට ගන්න.
ඔව්!
හාගන්!
මේ පේලිය රථය වෙතට! මේ පේලිය මාත් එක්ක ඉන්න!
ඉක්මනට!
- එතනින් අහකට යන්න. - ඉක්මණට!
මැක්සිමස්!
තනි පේළියක්! තනි පේළියක්!
අපි දිනනවා!
මට අතීතය හරියටම මතක නැතිද මන්දා, කැසියස්,
කැන්තේජ් වල යුද්ධයෙ ම්ලේච්ඡයන් පැරදුනා නේද?
ඔව් උතුමාණෙනි.
සමාවෙන්න, උතුමාණෙනි.
නෑ, මම ගොඩක් කැමතියි මවිත වෙන්න.
ඔහු කවුද?
ඔවුන් ඔහුට කියන්නෙ ස්පාඤ්ඤයා කියලා උතුමාණෙනි.
මට හිතෙනවා ඔහුව මුණගැහෙන්න.
ඔව් උතුමාණෙනි.
ම්ලේච්ඡයන් සැරදේවා!
ඉදිරියට! සූදානම්ව ඉන්න!
ආයුධ බිම දමව්.
මල්ලවශූරයා, අධිරාජ්‍යයා ඔබව අමතනවා.
මම අධිරාජ්‍යයාට සේවයට නතුයි.
නැගිටින්න, නැගිටින්න.
ඔබ කීර්තිය ලැබීමට සුදුසුයි, ස්පාඤ්ඤයා.
මම හිතන්නෑ ඔබට සමාන කල හැකි වෙන මල්ලවශූරයෙක් කොහෙවත් ඇති කියලා.
මේ තරුණ ළමයා කියා සිටිනවා ඔබ හෙක්ටර්ගේ නැවත ඉපදීමක් කියලා.
නැතිනම් ඒ හර්කියුලිස්ද?
ඇයි වීරයා තමන්ව අනාවරණය කරලා, තමන්ගෙ නියම නම හෙලිනොකරන්නෙ?
ඔබට නමක් ඇති.
මගේ නම මල්ලවශූරයා (ග්ලැඩියේටර්).
තමුසෙ කොහොමද මට පිටුපාන්නෙ? වහලා!
උඹ උඹේ හිස්වැසුම ගලවලා උඹේ නම කියන්න ඕන.
මගේ නම මැක්සිමස් ඩෙසිමස් මෙරිඩියස්,
උතුරු හමුදාවේ අණ දෙන නිළධාරී,
ෆීලික්ස් හමුදාවෙ ජෙනරාල්,
මාකස් ඔරෙලියස් නම් සැබෑ අධිරාජ්‍යයාගේ පක්ෂපාති සේවකයෙක්,
මරලාදාපු පුතෙක්ගෙ තාත්තා කෙනෙක්,
මරලා දාපු බිරිඳකගේ සැමියෙක්,
ඒ වගේම මම ඒකෙ පලිය ගන්නවා මේ ජීවිතේදි බැරි නම් ඊළග ආත්මෙදි හරි.
ආයුධ සන්නද්ධ වනු!
ජීවිතය! ජීවිතය! ජීවිතය! ජීවිතය!
- ජීවිතය! ජීවිතය! ජීවිතය! ජීවිතය! - ජීවිතය! ජීවිතය! ජීවිතය! ජීවිතය!
ආයුධ අත්හරිනු!
- මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! - මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! මැක්සිමස්!
පියාණෙනි,
ඇයි ඔහු තාමත් ජීවතුන් අතර?
මම දන්නෙ නෑ.
ඔහු ජීවතුන් අතර සිටිය යුතු නැහැ.
එය මා පීඩාවට පත් කරනවා.
මාව අතිශයින් පීඩාවට පත් කරනවා.
මට කරන්න වුනු දේ මම කලා.
පියාණන්ට ඕන විදියට කලා නම්, අධිරාජ්‍යය කැඩී යන්න ඉඩ තිබුනා.
ඔයත් දන්නවා ඒක.
ඔව්.
ඔහුව දැක්කම මොනවද ඔබට දැනුනෙ?
මට කිසිවක් දැනුන් නැහැ.
ඔහු ඔබේ හිත දරුණු ලෙස රිද්දවලා නේද?
මම ඔහුව රිදවපු තරම් දරුණුවටම නැහැ.
ජර්මේනියාවෙදි ඔවුන් මට බොරු කලා.
ඔවුන් කීවේ මට ඔහු මියගියා කියලා.
ඔවුන් මට බොරු කීවා නම්, ඔවුන් තුල මා ගැන ගෞරවයක් නැහැ.
ඔවුන් මට ගරු නොකරනවා නම්, ඔවුන් කොහොමද මට ආදරය කරන්නෙ?
එහෙනම් ඔයා මහා හමුදාවට දන්වන්න...
ඔවුන්ගේ ද්‍රෝහිකමට දඬුවම් ලැබෙන බව.
අහිංසක සහෝදරිය,
මට ඔයාගෙ හතුරෙක් වෙන්න ඕන නැහැ.
ඔයා මොනවද කරන්න හදන්නෙ?
මෙහෙන් එනවා.
ධනවත් විවාහක ගෑණු හොඳට ගෙවනවා, නිර්භීත වීරයෙක් එක්ක සතුටුවෙන්න.
මම දැනන් හිටියා ඔයාගෙ සහෝදරයා මිනීමරුවො එවයි කියලා.
ඒත් මට හිතුන් නෑ ඔහු ගාව ඉන්න හොඳම කෙනා එවයි කියලා.
මැක්සිමස්, ඔහු දන්නෙ නැහැ.
මගෙ පවුලෙ අයව පණපිටින්ම පුච්චලා කුරුසියෙ තියලා ඇණ ගැහුවා.
- මම මොකුත්ම දැනන් හිටියෙ නැහැ... - මට බොරු කරන්න එපා!
මම ඔවුන් වෙනුවෙන් වැළපුනා.
ඔබගෙ පියාණන් වෙනුවෙන් වැළපුන විදියටද? ඔබගෙ පියාණන් වෙනුවෙන් වැළපුන විදියටද?
එදා ඉඳන් මම ජීවත් වෙන්නෙ භීතිය නැමැති හිරගෙදරයි.
ඔබේ සහෝදරයාට ඇති බිය නිසා ඔබේ පියාණන් වෙනුවෙන් වැළපීමටවත් ලැබුනෙ නැහැ.
හැම දවසකම හැම මොහොතක්ම ගෙවුනෙ භීතියෙන්,
සිහසුනේ නියම උරුමක්කාරයා ඔබගේ පුතා නිසා.
මම වැළපුනා.
මගේ පුතා අහිංසකයි.
ඒ වගෙම මගෙත්.
ඔයා මාව විශ්වාස කරන්න නම්, මගෙ පුතත් මැරෙන්න ඕනද?
මම ඔයාව විශ්වාස කළත් නොකලත් ඇති පලය කුමක්ද?
දෙවියන් ඔබව බේරාගත්තා. ඔබට තේරෙන්නෙ නැද්ද?
අද මම දැක්කා වහලෙක් රෝම අධිරාජ්‍යයාට වඩා බලවත් වෙනවා.
දෙවියන් මාව බේරුවා?
මට ලැබුනෙ අනුකම්පාව, ඒ අසංවර ජනකාය විනෝදමත් කරන්න ලැබුන බලයක් ඒක.
ඒක තමයි බලය.
ඒ අසංවර ජනකාය තමයි, රෝමය.
කොමොඩස් ඔවුන්ව පාලනය කරනවා කියන්නෙ, ඔහු හැමදෙයක්ම පාලනය කරනවා කියන එක.
මට ඇහුම්කන්දෙන්න.
මගෙ සහෝදරයට සතුරන් ඉන්නවා, වැඩිපුරම සෙනෙට් සභාවෙ.
ඒත් මිනිස්සු ඔහු පස්සෙ යනකන්,
කවුරුත් ඔහුට විරුද්ධව නැගී හිටියෙ නැහැ. ඔබ එනතෙක්.
ඔවුන් ඔහුට විරුද්ධ වුනා තමයි. ඒත් ඔවුන් මොකුත් කලේ නැහැ.
මෙහෙ ඉන්නවා තමන්ගෙ ජීවිතය රෝමය වෙනුවෙන් කැපකරපු දේශපාලඥයො.
ඒ කාටත් ඉහලින් කෙනෙක් ඉන්නවා.
මම පිළිවෙලක් යෙදුවොත් ඔහුව මුණගැහෙන්න කැමතිද?
ඔයාට තේරෙන්නෙ නැද්ද?
අද මේ හිරකුටියෙ හරි, හෙට සංග්‍රාම භූමියෙදි හරි මම මැරිලා යයි. මම වහලෙක් විතරයි!
මට සිද්ධ කරන්න පුළුවන් වෙනස මොකක්ද?
මේ මනුස්සයට ඕනෙත් ඔයාට ඕන දේම තමයි.
එහෙනම් ඔහුට කොමොඩස් ව මරන්න කියන්න!
වරක් මම මිනිසෙක්ව දැන සිටියා,
උත්තම මිනිසෙක්.
මගෙ පියාණන්ට ආදරය කරපු ප්‍රතිපත්තිගරුක මිනිසෙක්,
ඒ වගෙම මගෙ පියාණනුත් ඔහුට ආදරය කලා.
ඒ මිනිසා රෝමයට හදින්ම සේවය කලා.
ඒ මිනිහා දැන් නෑ.
ඔබේ සහෝදරයා ඔහුගෙ කාර්යය හරියටම කලා.
මට ඔයාට උදව් කරන්න දෙන්න.
ඔව්, ඔයාට පුළුවන් මට උදව් කරන්න.
මාව දැනන් හිටිය බව අමතක කරන්න. කවදාවත් ආයෙ මෙහෙට එන්න එපා.
ආරක්ෂකයිනි! මේ ආර්යාව මෙතනින් යන්න සූදානම්.
මොකක්ද ඔබේ නම?
ජුලියන් ක්‍රැසස්.
නම?
මාකස්, උතුමාණෙනි.
මගේ පියාණන්ගේ නම.
ඔවුන් දැනන් ඉන්න ඇති මැක්සිමස් පැනගියපු බව,
මිනිස්සු හතරදෙනෙක්ගෙ මළකඳන් හමුවුනාම.
ඔවුන් හිතුවෙ ඒක ම්ලේච්ඡ ප්‍රහාරයක් කියලා.
මොවුන් හොඳ මිනිසුන්, උතුමාණෙනි. අධිරාජ්‍යයාට පක්ෂපාතීයි.
දුනු ඇදගන්න!
මුදාහරින්න සූදානම් වෙන්න!
එහෙනම් ඔයා දැනන් ඉන්න ඇති,
වගේම කවදාවත් මට කියන්න නැතිව ඇති.
- මම දැනන් හිටියෙ නැහැ. - ඔයා දැනන් හිටියෙ නෑ?
ජෙනරල් නිතරම පාලනයෙන් ඉන්න ඕන.
නිතරම අණ බලපවත්වන්න ඕන, එහෙම නේද?
ඔව්, සීසර්.
එහෙනම් අණ කරන්න. ඒක කියන්න.
මුදාහරින්න.
මැක්සිමස්.
ඔබ මහා හමුදාවන්ට විධාන දුන්නා? ඔබ ගොඩක් විජයග්‍රහණ ලැබුවා?
- ඔව්. - ජර්මේනියාවේදී?
ගොඩක් රටවල් වලදී.
ජෙනරල්.
‍ඔයාට හොඳ නමක් තියෙනවා.
ඔහුට ඔබේ නම මරන්න වෙනවා, ඔබව මරන්න කලින්.
ඔව්, අන්තිම හරියෙ.
- සෙනෙට් සභික ගයස්. - කොහොමද.
සෙනෙට් සභික ග්‍රැකස්.
ඔබ මේ අශ්ශීල ජනයගේ විනෝදය දැක සතුටුවන බවක් පේන්න නැහැ.
මට ජනතාවගෙ මිනිහෙක් කියලා රගපාන්න ඕන නැහැ සෙනෙට් සභිකයිනි.
මම උත්සාහ කරන්නෙ ජනතාව වෙනුවෙන් පෙනී හිටින්නයි.
- සීසර්! සීසර්! සීසර්! සීසර්! - සීසර්! සීසර්! සීසර්! සීසර්!
රෝමයේ ජනතාවෙනි!
ඇන්ටියොක් වල හතරවන දවසෙදී..
අපිට පුළුවන් තරඟාවලියේ 64 වන දිනය සමරන්න.
ඒ වගේම රාජකීය අනුග්‍රහය මැද,
අධිරාජ්‍යයාණන් අද දිනයේ රෝමයේ ජනතාවගේ ප්‍රසාදය උදෙසා සැලසුම් කර ති‍බෙනවා,
ඵෙතිහාසික අවසන් මහා තරඟයක්.
අද රඟමඩල දෙසට හැරෙනව නම්, අවුරුදු 5ක නිහඬතාවයකින් පසු...
සීසර්, සතුටුයි රැගෙන එන්න ඔබ වෙතට..
එකම අපරාජිත වීරයා,
රෝමානු ඉතිහාසයේ,
පුරාවෘත්තයක් වුනු ගෝල් දේශයේ ටයිජිරිස්!
ඔහු මේ අශ්ශීල ජනකාය මෙහෙයවාගන්න හොඳින්ම දන්නවා.
මාකස් ඔරේලියස්ට තිබුණ හීනය රෝමයයි.
ඒ මේක නෙවෙයි. මේක නෙවෙයි.
මාකස් ඔරේලියස් දැන් මේ ලෝකෙ නෑ, මැක්සිමස්.
අපි සෙවනැලි වගේ ඉඳලා දූවිලි වෙලා යයි .
සෙවනැලි සහ දූවිලි, මැක්සිමස්!
ඇන්ටෝනියස් ප්‍රොක්සිමෝගේ නිකේතනයෙන් ඉදිරිපත් වෙන,
සීසර් සාඩම්බරයෙන් ඉදිරිපත් කරන,
ඒලියස් මැක්සිමස්!
ඔවුන් ඔහුව වැළඳගන්නෙ ඔවුන්ගෙම එකෙක්ව වගේ.
ජනතාව චපලයි, සහෝදරයා. ඔවුන්ට ඔහුව අමතක වෙන්න යන්නෙ මාසයයි.
නෑ. ඊටත් ‍වඩා කලින්ම.
ඒක සූදානම් කරල තියෙන්නෙ.
මැරෙන්න යන අපි ඔබට ආචාර කරනවා!
අපි ඔබ සමඟයි, මැක්සිමස්!
සටන් කරන්න! ඉවරයක් කරන්න!
අදින්න, අදින්න!
ලිහිල් කරන්න! ලිහිල් කරන්න!
- ඔහුව විනාශ කරන්න! - මරන්න!
- මරන්න! මරන්න! මරන්න! මරන්න! - මරන්න! මරන්න! මරන්න! මරන්න!
- මරන්න! - මරන්න!
අනුකම්පාසහගත මැක්සිමස්!
- මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! - මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! මැක්සිමස්!
ඉදිරියට, ආයුධ සන්නද්ධව සූදානම් වනු!
මම මොකක්ද ඔයාට කරන්න හදන්නෙ?
ඔයා නිකම්ම මැරෙන්නෙ නැහැ.
ඔයයි මමයි, අපි දෙන්නා ගොඩක් වෙනස් ද?
ඔයාට ඕන නම් ඔයා ජීවිත ගන්නවා, මම ‍වගේ.
මට තව එක ජීවිතයයි ගන්න තියෙන්නෙ. එතනින් ඉවරයි.
දැන් ඒක කරන්න එහෙනම්.
ඔවුන් මට කීවා ඔබේ පුතා..
ගැහැණු ළමයෙක් වගේ බියෙන් කෑගැහුවා කියලා, කුරුසෙට තියලා ඇණ ගහද්දි.
ඔයාගෙ බිරිඳ
වෛශ්‍යාවක් වගේ කෙඳිරිගෑවා කියලා..
උන් ඇයව විනාශ කරද්දි නැවත නැවතත්..
සහ නැවතත්.
උඹේ ගෞරවාන්විත කාලය ඉක්මණින්ම අවසන් වේවි,
උතුමාණෙනි.
ජෙනරල්! ජෙනරල්!
- ජෙනරල්! - සිසරෝ!
- ජෙනරල්! - කොහෙද ඔබේ කඳවුර?
ඔස්ටියා වල.
- අපි ඔබට ආදරෙයි, මැක්සිමස්! - ජයග්‍රහණයට ප්‍රශංසා වේවා!
මිනිසුන්ට කියන්න ඔවුන්ගෙ ජෙනරල් ජීවත් වෙන බව. මාව සොයාගන්න.
- දිගටම පලයන්! - මාව සොයාගන්න!
ඔවුන්ට ඔබව ඇහෙනවද?
- කාටද? - ඔබේ පවුලෙ අයට, ඊළඟ ජීවිතේ ඉන්න.
- ඔව්. - ඔබ මොනවද ඔවුන්ට කියන්නෙ?
මගෙ පුතාට,
මම ඔහුට කියනවා, මම නැවතත් ඉක්මණින්ම ඔහු දකින්න එන වග..
ඒ වගේම අශ්වයන් පදිද්දි දණහිස් පහතට දාගෙන ඉන්න කියලත්.
මගෙ බිරිඳට,
ඒවා ඔයාට අදාල නැහැ.
දැන් ඔවුන් ආදරය කරන්නෙ මැක්සිමස්ගෙ අනුකම්පා සහගත බවට.
ඉතින් මට ඌව මරලා දාන්න බැහැ, ඒකෙන් මම තවත් අධමයෙක් වෙනවා.
මේ ඔක්කොම දරුණු හීනයක් වගේ.
ඔහු ඔබට තර්ජනය කරනවා.
ඔහුගෙ හැම ජයග්‍රහණයක්ම තර්ජනයක් වගේ.
ජනතාව මේක දකිනවා, ඒ වගෙම සෙනෙට් සභාවටත්.
ඔහු ජීවත් වෙන දිනයක් පාසා, ඔවුන් තවත් ධෛර්ය සම්පන්න වෙනවා.
- ඔහුව මරන්න. - නෑ.
මම ඔහුව වීරයෙක් වගේ මැරෙන්න දෙන්නෙ නෑ.
අද මම සෙනෙට් සභාවට ගියාම,
මම හිතාමතාම කීවා, තරඟාවලියට ගෙවීම් කරන්න ධාන්‍ය ඉතුරුම් භාවිතා කරමු කියලා.
ඔයා දන්නවද මොකක්ද සිද්දවුනේ කියලා?
- මොනවත්ම නෑ. - ඇත්තෙන්ම මොනවත්ම නෑ.
එක වචනෙකින් වත් විරෝධයක් පෑවෙ නෑ.
අහංකාර ග්‍රැකස් පවා මීයෙක් වගේ සද්ද නැතිව හිටියා.
ඇයි?
මට කීවා එක්තරා විදියක මුහුදු නයෙක් ගැන..
හරිම අමුතු ක්‍රමයකට තමන්ගෙ ගොදුර ආකර්ෂණය කරගන්න..
ඌ, තුවාල වෙලා වගේ මුහුදු පතුලට වෙලා ඉන්නවා..
එතකොට සතුරන් ඌට ළඟා වෙනවා,
ඒත් ඌ නොසෙල්වී ම ඉන්නවා..
ඊළඟට උගෙ හතුරන් ඌව ටිකක් හපනවා,
ඒත් ඌ එහෙමම ඉන්නවා.
ඉතින්,
අපිත් එහෙමම ඉඳලා,
අපේ සතුරන්ට අපිට ළඟාවෙලා ලෑටිගාන්න ඉඩදෙමු.
හැම සෙනෙට් සභිකයෙක්ම අනුගත කරගන්න.
සිසරෝ, මගෙ පැරණි මිත්‍රයා.
මම හිතුවේ ඒ මා ඔබව දුටුවෙ අන්තිම වතාවට කියලා.
- මම හිතුවෙ ඔබ මියගිහින් කියලා. - ඒ වගේ තමයි.
කොච්චර කල් ඉඳන්ද කට්ටිය ඔස්ටියාවෙ ඉන්නෙ?
මුළු ශීත සෘතුවෙම.
- කොහොමද ඔවුන්ගෙ පෙනුම? - මහත වගේම වෙහෙසකරයි.
- කවුද අණ දෙන්නෙ? - ‍කවුරුහරි රෝමයේ මෝඩයෙක්.
කොච්චර කාලයක් යයිද ඔවුන් සටනට සූදානම් වෙන්න?
ඔබ වෙනුවෙන්, හෙට වුනත්.
ඔබ මා වෙනුවෙන් යමක් කරන්න ඕන.
එන්න, බලන්න, දැකගන්න.
ඔබ එදා සංග්‍රාම භූමියෙ හිටියෙ නැත්නම්, මෙතනදි එය නරඹන්න පුළුවන්.
යෝධ මැක්සිමස් අපේ අධිරාජ්‍යයා කොමොඩස්ව පරාද කරනවා.
අපි මොකක්ද කළ යුත්තෙ? ඔහු හැමටම තර්ජනය කරනවා,
මෙහෙම කරමින්, ඔවුන් කරන්නෙ...
මගෙ දෙවියනේ!
- ඔහුව අල්ලගත්තා, ඔහුව පරාද කලා. - ඉඩ දෙන්න!
ආර්යාවෙනි? මම වින්දබෝනා වලදි ඔබේ පියාට සේවය කලා.
- අහකට. - ආර්යාවෙනි,
මම වින්දබෝනා වලදි ඔබේ පියාට සේවය කලා.
අහකට!
ඒ වගේම මම ජෙනරල් මැක්සිමස්ටත් සේවය කලා. තාමත් කරනවා.
නවත්වන්න. නවත්වන්න.
නවත්වන්න!
අහකට වෙනවා!
ජෙනරල් පණිවිඩයක් එවා තිබෙනවා ඔබේ දේශපාලඥයාව හමුවීමට කැමතියි කියා.
- ඔබේ අවංකභාවය වෙනුවෙන්, සෙබල. - ස්තූතියි, ආර්යාවෙනි.
ඉවත්ව යන්න.
සෙනෙට් සභික ග්‍රැකස්.
ජෙනරල්.
මම හිතනවා අද මගේ මෙතනට පැමිණීමම සාක්ෂියක් වෙයි..
ඔයාට මාව විශ්වාස කරන්න පුළුවන් කියන එකට.
- සෙනෙට් සභාව ඔබ සමඟද? - සෙනෙට් සභාවද?
ඔව්. මට පුළුවන් ඔවුන්ට කතා කරන්න.
ඔබට පුළුවන්ද මට නිදහස අරන් දීලා, මාව රෝමයෙන් පිටත් කරන්න?
කොහෙටද?
නගරයෙන් පිටතට මාව යවන්න.
මාව ඔස්ටියාවට ගෙනියන්න පුළුවන් හොඳ අශ්වයෙක් දෙන්න. මගෙ හමුදාව එහෙ කඳවුරු බැඳන් ඉන්නවා..
දෙවෙනි දවසෙ රෑ වෙද්දි, මට පුළුවන් මිනිස්සු 5000ක් එක්ක ආපහු එන්න.
නමුත් මහා හමුදාවෙ ඉන්නෙ ඔක්කොම අණදෙන නිළධාරීන් අළුත් අය.
කොමොඩස්ට පක්ෂපාතී අය.
මගෙ මිනිස්සුන්ට මාව පණපිටින් පෙන්වන්න, එවිට ඔයාට දැකගන්න පුළුවන් එයාලගෙ පක්ෂපාතිත්වය කොහෙද කියලා.
මේක පිස්සුවක්.
අවුරුදු 100කට මෙපිට රෝම හමුදාවක් අගනගරයට ඇතුල් වෙලා නෑ.
මට බෑ එක ආඥාදායකත්වයක් තවත් එකක් එක්ක හුවමාරු කරගන්න.
කතා කර කර ඉන්න කාලයක් නෑ, සෙනෙට් සභිකයිනි.
ඔයාගෙ ශ්‍රේෂ්ට කුමන්ත්‍රණය වුනාට පස්සෙ, ඊට පස්සෙ මොකක්ද?
ඔයා ඔයාගෙ රණශූරයො 5000ත් අරන් ආපහු යනවා?
මම යනවා.
සෙබළුන් ඔබේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් නවතීවි,
සෙනෙට් සභාවේ අණසකට යටත්ව.
ඉතින්,
එකපාරටම මුළු රෝමයම ඔයාට ලැබුණම ඔයා ඒක ආපහු මිනිස්සුන්ටම දීලා යනවද?
ඇයි කියලා කියන්න.
ඒ, ඒක තමයි පණ අදිමින් හිටපු මනුස්සයෙක්ගෙ අන්තිම කැමැත්ත.
මම කොමොඩස්ව මරනවා.
රෝමයේ ඉරණම ඔබට භාරකරනවා.
මාකස් ඔරේලියස් ඔබව විශ්වාස කලා.
ඔහුගෙ දියණිය ඔබව විශ්වාස කරනවා.
මමත් ඔබව විශ්වාස කරන්නම්.
අපිට පොඩි කාලයයි තියෙන්නෙ.
මට දවස් දෙකක් දෙන්න,
මම ඔබට නිදහස ලබා දෙන්නම්.
ඒ වගේම ඔබ,
ඔබ පණ පිටින් ඉන්න.
නැත්නම් මට මැරෙන්න වෙයි.
අපි දැන් යා යුතුයි.
ඔහු ඔබව බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නවා. ප්‍රතිමාව පාමුල.
ඔහු ඔබව සොයාගනී.
ඒක වැඩ කරන එකක් නැහැ.
අධිරාජ්‍යයා ඕනවටත් වඩා දන්නවා.
ඒ මට නම්,
ඒක හරිම භයානක වේගෙන එන්නෙ.
මම ආපහු ආවම ගෙවන්නම්.
මම පොරොන්දු වෙනවා.
පොරොන්දු? ඔබ ආපහු ආවෙ නැතිනම්?
ඔබට මතකද විශ්වාස කරන්නෙ කොහොමද කියලා, ප්‍රොක්සිමෝ?
විශ්වාසය?
මම කවුද විශ්වාස කරන්න?
- මම කොමොඩස්ව මරනවා. - මට මොකද ඉතින්?
ඔහු මාව ධනවත් කරනවා.
මම දන්නවා ඔබ පොරොන්දු රකින කෙනෙක් බව ජෙනරල්.
මම දන්නවා ඔබ ගෞරවය වෙනුවෙන් ජීවිතය වුනත් දෙන බව.
ඔබ රෝමය වෙනුවෙන් ජීවිතය දෙන බව.
ඔබ මුතුන් මිත්තන්ගෙ මතකය වෙනුවෙන් ජීවිතය දෙන බව.
එත් මම, අනික් අතට,
මම විනෝදය සපයන්නෙක්.
ආරක්ෂකයිනි!
ඔහු ඔබව නිදහස් කල මිනිසාව මරා දැම්මා.
අධිරාජ්‍යයාගේ ආරක්ෂකයින්, ස්වාමිනී.
නවතිනු!
ඔබ කොහෙද හිටියේ?
මම ඔබව සෙව්වා.
කරුණාකරලා සහෝදරයා.
කුමක්ද ඔබට වදදෙන ප්‍රශ්නය?
ග්‍රැකස්ට අලුත් ආදරවන්තියක් හමුවෙලාද?
මම දන්නෙ නැහැ.
මම හිතුවා ඔබ ඔහුව බලන්න ගියා කියලා.
ඔහු කුණුවුන උණ රෝගියෙක් වගේ විෂබීජ පතුරවනවා.
රෝමයේ යහපත් සෞඛ්‍යය වෙනුවෙන්, සෙනෙට් සභාව ලේ වැගිරිය යුතුයි.
ඔහුත් ලේ වගුරුවාවි,
ඉක්මණටම.
ඒත් අද රෑට නෙවෙයි.
ඔබට මතකද, වරක් මගේ පියාණන් කියූ දෙයක්?
"ඒක හීනයක්,
"භය හිතෙන හීනයක්,
"ජීවිතය"...
ඔයා හිතනවද ඒක ඇත්ත කියලා.
මම දන්නෙ නැහැ.
මම හිතනවා එහෙම.
ඒ වගෙම මට ඔයා විතරයි ඉන්නෙ ඒක බෙදාගන්න.
ඔයාගෙ කට අරින්න.
ඔයා දන්නවා මම ඔයාට ආදරෙයි කියලා.
මමත් ඔයාට ආදරෙයි.
එළියට යනවලා!
ඉක්මණට!
සුභපැතුම් ජෙනරල්!
ඔයාටත් ඉතා අනගිභවනීය යාළුවො ඉන්නවා.
මගෙ සහෝදරයා ග්‍රැකස්ව අත්අඩංගුවට ගත්තා.
අපිට තවත් කල් බලන් ඉන්න බැහැ. අපි අදම පිටත් විය යුතුයි.
ප්‍රොක්සිමෝ අද මධ්‍යම රාත්‍රියේ ඇවිත් ඔබව ගේට්ටුව දෙසට රැගෙන යාවි.
ඔබේ සේවකයා සිසරෝ, අශ්වයිනුත් සමග එහි රැඳී සිටීවි.
- ඔයාද ඒ ඔක්කොම කලේ? - ඔව්.
ඔයා ගොඩක් අවදානම් දරනවා.
මට ගොඩක් ගෙවන්න තියෙනවා.
‍ඔයාට ගෙවන්න කිසිම දෙයක් නැහැ.
ඔයා ඔයාගෙ පුතාට ආදරෙයි. ඔයා ඒ වෙනුවෙන් ශක්තිමත්.
මට ශක්තිමත්ව ඉඳලා වෙහෙසයි.
මගෙ සහෝදරයා මුළු ලෝකෙටම වෛර කරනවා. එයිනුත් වැඩියෙන්ම ඔබට.
- ඒ ඔබේ පියාණන් මාව තෝරාගත් නිසා. - නැහැ.
මගේ පියාණන් ඔබට ආදරය කළ නිසා.
මම ඔබට ආදරය කළ නිසා.
ඒ ගොඩක් කාලෙකට කලින්.
ඒ කාලෙ මම ගොඩක් වෙනස් ද?
ඔයා ගොඩක් හිනාවුනා ඒ දවස්වල.
මට ලොකු තනිකමක් දැනුනා ජීවිතේ,
ඔයා නැතිව.
මම යා යුතුයි.
ඔව්.
මෙන්න.
මම ඔයාව අල්ලගත්තා.
හමුදා සෙබලෙක් වගේ සෙල්ලම් කරන්න තවම කල් වැඩි නැද්ද?
මම හමුදා සෙබලෙක් නෙවෙයි.
- හමුදා සෙබලෙක් නෙවෙයි? - මම මල්ලවශූරයෙක්.
මල්ලවශූරයෙක්?
මල්ලවශූරයෝ සටන් කරන්නෙ තරඟ වල විතරයි.
ඊට වඩා ඔයා කැමති නැද්ද ජුලියස් සීසර් වගේ ශ්‍රේෂ්ට රෝම රණශූරයෙක් වෙන්න.
මම මැක්සිමස්, රෝමයේ ගැලවුම්කරු!
රෝමයේ ගැලවුම්කරු?
කවුද එහෙම කියන්නෙ?
ලුසියස් කොහෙද?
ඔහු අධිරාජ්‍යයා සමග, ආර්යාවෙනි.
- ඇයට බැරිවුනා. - ඔව්, ඇය කලා.
ඇය ඒක බාස්කට් එකෙන් අරන්,
ඒක පපුවට තද කරගත්තා, හරියටම ඇයගෙ පපුව උඩින්.
- ඇයගෙ පපුව හිල්වුනා? - ඔව්.
බලන්න ලුසියස්, රාජකීය කාන්තාවන් සමහර වෙලාවට,
අමුතු විදියට හැසිරෙනවා වගේම, විකාර දේවල් කරනවා ආදරයේ නාමයෙන් කියලා.
- ඒක මෝඩයි කියල මට හිතෙන්නෙ. - මමත් එහෙම හිතනවා.
මමත්.
සහෝදරිය, අපත් සමග එකතු වන්න.
මම ලුසියස්ට පාඩම් කියා දෙමින් හිටියෙ.
- මමත් කියවමින් හිටියෙ. - ඔව්.
ඔහු හරිම දක්ෂ පුංචි කොල්ලෙක්. ඔහු දවසක විශිෂ්ට අධිරාජ්‍යයෙක්‍ වෙයි.
අපි කියවමින් සිටියෙ විශිෂ්ට මාර්ක් ඇන්තනී,
සහ ඔහුගෙ ඊජිප්තු වික්‍රමයන් ගැන.
ඔහුගෙ රැජිණ මැරුණා නයෙක් දෂ්ට කරවගෙන.
ඔයා බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්න අපේ මුතුන් මිත්තන්ට වුන දේවල් ගැන දැනගන්න.
ඔයා ගොඩක් හොඳයි නම්,
හෙට රෑට, මම ඔයාට කියලා දෙනවා ක්ලෝඩියස් අධිරාජ්‍යයා ගැන.
ඔහුට ද්‍රෝහි වුනා
ඔහු ළගින්ම හිටපු අය.
ඔහුගෙම ලේ.
ඔවුන් අඳුරු මුලු වලට වෙලා මිමිණුවා..
මහ රෑ එළියට ගියා...
කුමන්ත්‍රණය කලා, කුමන්ත්‍රණය කලා.
නමුත් ක්ලෝඩියස් අධිරාජ්‍යයා දැනන් හිටියා ඔවුන් කුමකට හරි අරඅදින බව.
ඔහු දැනන් හිටියා ඔවුන් ගොඩක් දේවල් කරනවා කියලා.
එක දවසක් ඔහු වාඩි වෙලා කතා කලා, ඒ එක්කෙනෙක් සමග,
ඔහු ඇය දෙස බැලුවා...
ඉන්පසු කීවා,
''කියන්න ඔබ මොනවද කරමින් හිටියේ..
පුංචි කඩිසර මී මැස්සෝ"
නැතිනම් මම ඔයාගෙ හිතවතුන්ට පහර දෙනවා"
"ඔයාට පුළුවන් ඔවුන්ගෙ රුධිරයෙන් මම නානවා බලන්න."
ඉතින් අධිරාජ්‍යයා අතිශයින් කණගාටුවට පත්වුනා.
ඒ පුංචි මී මැස්සා ඔහුව ගැඹුරින් තුවාල කරලා තිබුනා.
කවදාවත් වෙනකාටවත් කරන්න බැරි තරමටම.
ඊළගට මොනවා වෙන්න ඇති කියලද හිතන්නෙ, ලුසියස්?
මම දන්නෙ නැහැ, මාමා.
ඒ පුංචි මී මැස්සා හැමදෙයක්ම ඔහුට කිව්වා.
අධිරාජ්‍යයාගේ නාමයෙන් විවෘත කරනු!
ප්‍රොක්සිමෝ!
අධිරාජ්‍යයාගේ නාමයෙන් ගේට්ටුව විවෘත කරනු!
ප්‍රොක්සිමෝ!
ගේට්ටුව විවෘත කරනු!
ගේට්ටුව විවෘත කරනු, ප්‍රොක්සිමෝ!
උඹට මැරෙන්නද ඕන නාකි මිනිහෝ?
මෙන්න.
හැමදේම සූදානම් කරලා තියෙන්නෙ.
පෙනෙන විදියට නම් ඔයා ඔයාගෙ නිදහස දිනාගෙන වගේ.
ප්‍රොක්සිමෝ, හොඳ මිනිහෙක් වෙන්න ගිහින් අනතුරේ වැටුනා නේද?
- ජූබා. - අධිරාජ්‍යයාගේ හැම හතුරෙක්ටම මරණය.
ගේට්ටුව විවෘත කරනු!
අදින්න!
යන්න! වමට සිරස් පේලියක් හැදෙන්න!
මට පොඩි මොහොතක් විතරයි අවශ්‍ය, ඒ නිසා ඔයාලගෙ දිවි නොතකා ඉන්න එපා.
ඔයාලට මේකෙ කොටස්කරුවන් වෙන්න ඕන නැතිනම්, ආපහු කූඩු වලට යන්න පුළුවන්.
අපි ඔබ වෙනුවෙන් මෙතන ඉන්නවා, මැක්සිමස්.
- ශක්තිය වගේම ගෞරවයත්. - ශක්තිය වගේම ගෞරවයත්.
යන්න,
ශක්තිය වගේම ගෞරවය.
ඉලක්කය ගන්න. දුනු ඇදගන්න.
සෙවනැලි සහ දුහුවිලි.
මැක්සිමස්!
මට සමාවෙන්න.
ඒක ඉවරයි.
මගෙ බෑණා කොහෙද?
ඔහුගෙ අම්මා?
ඔවුන් ඇයගේ ආදරවන්තයාගේ ඉරණම ‍‍ බෙදාගත යුතු නැතිද?
නැතිනම් මම කරුණාවන්ත වෙන්න ඕනද?
කරුණාවන්ත කොමොඩස්.
ලුසියස් දැනට මාත් සමග ඉදීවි.
ඒ වගේම ඔහුගෙ අම්මා
මා දිහා බැලුවොත්,
මට අසතුටු හිතෙන විදියට
ඔහු මැරේවි.
නැතිනම් ඇයට අභිමානවත් වෙන්න හිතිලා
ඇගේ ජීවිතය නැතිකරගන්න හිතුවොත්
ඔහු මැරේවි.
ඔයා ගැන කියනවනම්,
ඔයා මට ආදරේ කරාවි,
මම ආදරේ කරන තරමට,
ඔයා මට දෙයි ශුද්ධ ලේ සහිත උරුමක්කාරයෙක්.
ඉතින් කොමොඩස්
සහ ඔහුගේ පරම්පරාව අවුරුදු දහස් ගාණක් රජකම් කරාවි.
මම කරුණාවන්ත නැතිද?
මම කරුණාවන්ත නැතිද!
- මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! - මැක්සිමස්! මැක්සිමස්! මැක්සිමස්!
මම සොල්දාදුවෙක්. මම අවනත වෙනවා.
දරාගැනීමේ ශක්තිය නැති අයට මොකුත් වෙන්නෙ නෑ.
මැක්සිමස්!
ඔවුන් ඔබට කතා කරනවා.
වහලෙක් වුන ජෙනරල්.
මල්ලවශූරයෙක් වුන වහලෙක්..
අධිරාජ්‍යයෙකුට තර්ජනය කරන මල්ලවශූරයෙක්.
සිත් ඇදගන්නා කතාන්දරයක්.
දැන් මිනිසුන්ට දැනගන්න ඕන කතන්දරයේ අවසානය මොකක්ද කියලා.
ප්‍රසිද්ධ කෙනෙකුගේ මරණයක් තමයි සිද්ධ වෙන්න ඕන.
ඊටත් වඩා තේජාන්විත මොකක්ද
අධිරාජ්‍යයාටම අභියෝග කරනව නම් ඔහුගේ රංගභූමියෙදිම?
- ඔබ මා සමග සටන් කරනවද? - ඇයි නැත්තෙ?
ඔයා හිතනවද මම බයයි කියලා?
මම හිතන්නෙ ඔයා මුළු ජීවිත කාලයේම බයේ හිටියෙ කියලා.
අපරාජිත මැක්සිමස් තරම්, බය නොහඳුනන්නෙ වෙන කවුද?
මම දන්න මනුස්සයෙක් වරක් කීවා, "මරණය අපි හැමෝටම හිනාවෙනවා...
අපිට තියෙන්නෙ ආපහු හිනාවෙන එක විතරමයි" කියලා.
මම දැනගන්න කැමතියි,
ඔයාගෙ යාළුවා එයාගෙ මරණෙදි හිනාවුනාද?
ඔයයි දැනගන්න ඕන.
ඔහු ඔබගෙ පියාණන්.
ඔබ මගෙ පියාණන්ට ආදරය කලා, මම දන්නවා,
ඒ වගේමයි මමත්.
ඒකෙන් අපිව සහෝදරයො බවට පත්වෙනවා, එහෙම නේද?
දැන් මා වෙනුවෙන් සිනහවෙන්න, සහෝදරයා.
ඔහුගේ ලෝහමය ආවරණය දමන්න. තුවාලය සඟවන්න.
රවුමක් හැදෙන්න!
ක්වින්ටස්, කඩුව!
මට උඹේ කඩුව දීපං.
කඩුවක්! මට උඹේ කඩුව දීපං!
කඩුව කොපුවෙහිලා ගන්න. කඩු කොපුවල ලාගන්න.
මැක්සිමස්.
ක්වින්ටස්.
මගෙ මිනිසුන්ව නිදහස් කරන්න.
සෙනෙට් සභික ග්‍රැකස් නැවත සේවයෙහි පිහිටුවන්න.
රෝමය ගැන හීනයක් තිබුනා.
ඒක යථාර්තයක් විය යුතුයි.
ඒ තමයි මාකස් ඔරේලියස්ගෙ කැමැත්ත.
සිරකරුවන් නිදහස් කරන්න. යන්න!
මැක්සිමස්.
ලුසියස් ආරක්ෂිතයි.
ඔවුන් වෙතට යන්න.
ඔයා දැන් ගෙදර.
හොඳ මනුස්ස ජීවිතයක් කැප කරන්න තරම් රෝමය වටිනවද?
අපි කාලයක් ඒක විශ්වාස කලා.
නැවතත් අපේ විශ්වාසය ඇති කරවන්න.
ඔහු රෝමයේ සොල්දාදුවෙක්.
ඔහුට ගෞරව කරන්න.
ඔහුව රැගෙන යන්න කවුද මට උදව් කරන්නෙ?
අපි දැන් නිදහස්.
මම ඔබව නැවත හමුවන්නම්.
නමුත් දැන්ම නෙවෙයි.
දැන්ම නෙවෙයි.
කරුණාකර පරිවර්තන අයිතිය සුරකින්න. Copyright © Sandamali Walakumbura